H. (Hendrik) Koekoek

foto H. (Hendrik) Koekoekvergrootglas Voorman van de Boerenpartij. Bekend, kleurrijk, maar ook omstreden Tweede Kamerlid. Leider van de 'Vrije Boeren' die zich keerden tegen regulering van de landbouw via de PBO (Publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie). Kreeg midden jaren zestig ook steun van andere ontevreden kiezers en wist zodoende met zijn partij in 1963 drie en in 1967 zeven zetels te behalen. Riep in eigen gelederen weerstanden op, zeker toen hij leden met een besmet oorlogsverleden verdedigde, en kreeg in de jaren zestig geregeld te maken met afsplitsingen. Reageerde op kritiek veelal met persoonlijke aanvallen op politieke tegenstanders. Werd als Kamerlid nauwelijks serieus genomen.

Boerenpartij
in de periode 1963-1981: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

1.

voornaam (roepnaam)

Hendrik (Hendrik)

2.

personalia

geboorteplaats en -datum
Hoogeveen, 22 mei 1912

overlijdensplaats en -datum
Bennekom (gem. Ede), 8 februari 1987

levensbeschouwing
Hervormd: orthodox

3.

partij/stroming

partij(en)
  • CHU (Christelijk-Historische Unie), tot 1956 (reeds lid voor de Tweede Wereldoorlog) 
  • Nederlandse Oppositie Unie 
  • Boerenpartij, van 1958 tot 1981 
  • RVP (Rechtse Volkspartij), vanaf 1981 

4.

hoofdfuncties

  • veehouder, ouderlijk pluimveebedrijf te Hollandscheveld, van 1924 tot 1943 
  • landarbeider op verschillende boerenbedrijven in Noord-Holland (jaren '30) 
  • veehouder te Lienden, van 1943 tot 1952 (op boerderij schoonvader) 
  • veehouder te Bennekom, van 1952 tot 1963 
  • lid Provinciale Staten van Gelderland, van 6 juni 1962 tot 5 juni 1963 
  • lid gemeenteraad van Ede, van 4 september 1962 tot 1 september 1970 
  • fractievoorzitter Boerenpartij Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 mei 1963 tot 9 september 1981 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 5 juni 1963 tot 10 juni 1981 

gevangenschap/internering
gevangenschap te Scheveningen en Utrecht en in Duitsland, 1943 (zeven maanden)

5.

partijpolitieke functies

  • secretaris CHU kiesvereniging Hollandscheveld, vanaf 1946 
  • secretaris CHU kiesvereniging Bennekom, van 1952 tot 1956 
  • voorzitter Boerenpartij, van 1958 tot 1981 

lijsttrekkerschap etc.
  • lijsttrekker Nederlandse Oppositie Unie Tweede Kamerverkiezingen 1956 
  • lijstaanvoerder Boerenpartij Tweede Kamerverkiezingen 1959 (in alle kamerkringen, uitgezonderd de kamerkringen I, II, XIV en XVIII) 
  • lijsttrekker Boerenpartij Tweede Kamerverkiezingen 1963 
  • lijsttrekker Boerenpartij Tweede Kamerverkiezingen 1967 
  • lijsttrekker Boerenpartij Tweede kamerverkiezingen 1971 
  • lijsttrekker Boerenpartij Tweede Kamerverkiezingen 1972 
  • lijsttrekker Boerenpartij Tweede Kamerverkiezingen 1977 
  • lijsttrekker RVP Tweede Kamerverkiezingen 1981 
  • lijsttrekker RVP Tweede Kamerverkiezingen 1982 

6.

nevenfuncties

  • lid bestuur Nederlandsch Jongelings Verbond 
  • kerkvoogd Nederlandse Hervormde Kerk te Hollandscheveld 
  • voorzitter BVL (Bond voor Bedrijfsvrijheid in de Landbouw), van 1948 tot 1968 (op 1 november 1946 door hem opgericht) 
  • hoofdredacteur "De Vrije Boer" 

7.

opleiding

lager onderwijs
  • Prot.Chr. lagere school te Hoogeveen, van 1918 tot 1924 

overige opleidingen
  • cursus boekhouden en handelskennis 
  • cursus pluimvee-selecteur 

8.

wetenswaardigheden

algemeen
  • Leider van de "Vrije Boeren" en in 1958 medeoprichter van de Boerenpartij 
  • Kreeg landelijke bekendheid door zijn strijd tegen het Landbouwschap. Organiseerde in 1961 wegblokkades op de Veluwe tegen de verplichte contributie voor het Landbouwschap. 
  • Werd zelf enkele malen beboet wegens overtredingen (onder andere niet betalen contributie Landbouwschap). Organiseerden protesten tegen de voorgenomen beslaglegging op zijn land en op zeven boerderijen nabij Hoogeveen. 
  • Was in maart 1963 één van de boerenvoormannen bij het verzet tegen de gedwongen ontruiming van drie boerderijen bij Hollandscheveld vanwege weigering de heffing voor het Landbouwschap te betalen 
  • Nam als Kamerlid vrijwel nooit deel aan commissievergaderingen in de Tweede Kamer, hoewel hij onder meer enige tijd lid was van de commissie voor de verzoekschriften 
  • Uitte in oktober 1966 naar aanleiding van de affaire-Adams de beschuldiging dat in diverse politieke partijen voormalige NSB'ers functies bekleedden, maar kon die bewering niet hard maken 
  • Door de Tweede Kamer werd op 12 oktober 1966 een tegen hem gerichte motie aangenomen, nadat hij het VVD-Tweede Kamerlid Zegering Hadders had beschuldigd in de oorlog Engelse piloten te hebben verraden 
  • In 1966 spande zijn collega-Kamerlid mevrouw Van Someren (VVD) een kort geding tegen hem aan, omdat hij in het openbaar had beweerd dat zij deel had uitgemaakt van een nationaal-socialistische organisatie. De rechter verbood hem om deze beschuldiging in het openbaar te herhalen. 
  • Kreeg in 1966, 1968 en 1971 te maken met scheuringen en ruzies in zijn partij en fractie 
  • Maakte in 1974 samen met de zanger "Vader Abraham" een singeltje getiteld: "Den Uyl is in den olie" 
  • Kreeg een geldboete vanwege het illegaal stallen van caravans en werd uitgesloten van de hondensport vanwege onregelmatigheden met de stamboom van een boxer 
  • Werd in 1979 veroordeeld tot f 100,- boete of een week voorwaardelijke hechtenis voor het verwaarlozen van enkele Shetlandpony's 
  • Was op 30 april 1980 zonder opgaaf van redenen afwezig bij de inhuldiging van koningin Beatrix. Mogelijk was dat omdat hij na twaalf jaar Kamerlidmaatschap niet de gebruikelijke ridderorde had gekregen. 
  • Na zijn overlijden werd hij niet in de Tweede Kamer herdacht 

uit de privésfeer
Zijn vader was veehouder in Hollandscheveld

anekdotes en citaten
  • Toen hij in 1976 tijdens het debat over het niet-doorgaan van een order voor de levering van reactorvaten in Zuid-Afrika geen gelegenheid kreeg te interrumperen, riep hij met zijn bekende Drentse accent: "Ik krijg nooit geen beurt!" 

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"Boer Koekoek"

woonplaats(en)/adres(sen)
Bennekom, Bovenweg 18, omstreeks 1963 en nog in 1981

overige onderscheidingen en prijzen
Oorlogsherinneringskruis, 30 april 1950

militaire dienst
  • dienstplichtig militair te Arnhem 
  • gemobiliseerd militair nabij Wageningen 

9.

publicaties/bronnen

publicaties
"Is vrees voor dictatuur van het landbouwschap gegrond ?" (1948)

literatuur/documentatie
  • K. Baartmans, "Boer Koekoek" (1966) 
  • C.H. Veenstra, "Hendrik Koekoek. 1912-1987, Politicus", in: Biografisch Woordenboek Gelderland, deel III, 86 
  • I. Terluin, "100 jaar boer Koekoek" (2012) 
  • W. Slagter, "Koekoek, Hendrik (1912-1987)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel IV, 260 
  • F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970) 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

10.

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Hoogeveen, 18 september 1942

echtgeno(o)t(e)/partner
Th.H. van Zetten, Theodora Geertruida (Doortje)

kinderen
kinderloos

vader
R. Koekoek, Roelof

geboorteplaats en/of -datum
Hoogeveen, 6 april 1883

moeder
J. Gort, Johanna

geboorteplaats en/of -datum
Hoogeveen, 24 mei 1884

broers en zusters
8 broers en/of zusters (zelf de oudste)

beroep grootvader (vaderskant)
landbouwer

beroep grootvader (moederskant)
schipper

familierelaties
Zwager van J. de Groote, Eerste Kamerlid

                                                                                                                                                                         

 

Inhoud

  • Contact
  • Home