Nederlandse Grondwet:
Mr. R.J. Schimmelpenninck

Telg uit een adellijke Gelderse familie die al als student actief was in de patriottenbeweging. Advocaat in Amsterdam. Kwam na de omwenteling van 1795 in het voorlopige stadsbestuur. Behoorde als lid van de Nationale Vergadering tot de gematigde unitarissen. Werd in 1798 Bataafs ambassadeur in Parijs en speelde een belangrijke rol bij het verdedigen van de Nederlandse belangen. In 1802 gezant in Londen, maar later teruggekeerd in Parijs. Nam op verzoek van Napoleon in 1805 als raadpensionaris de regering over van het Staatsbewind. Na een jaar vervangen door koning Louis Napoleon. Tijdens de inlijving was hij senator in Parijs. Als Eerste Kamerlid onder Willem I voerde hij oppositie tegen enkele financiële voorstellen. Trad terug uit het openbare leven vanwege een oogaandoening.

moderaat of gematigd liberaal
in de periode 1796-1820: lid Eerste Nationale Vergadering, raadpensionaris, lid Eerste Kamer
Rutger Jan geboorteplaats en -datum
Deventer, 31 oktober 1761

overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 15 februari 1825

levensbeschouwing
Gereformeerd (Ned. Hervormd)stroming(en)

• - 

  Moderaat (in de Nationale Vergadering) 
• - 

  gematigd unitariër 

• - 

  advocaat te Amsterdam, vanaf 11 december 1784 
• - 

  lid Vergadering van provisionele representanten van het Volk van Amsterdam, van 19 januari 1795 tot 10 juni 1795 
• - 

  lid Comité van Rechtsoefening, vanaf 1795 
• - 

  lid Eerste Nationale Vergadering, van 1 maart 1796 tot 1 september 1797 (voor het district Amsterdam XIV) 
• - 

  voorzitter (Eerste) Nationale Vergadering, van 17 mei 1796 tot 30 mei 1796 
• - 

  voorzitter (Eerste) Nationale Vergadering, van 15 mei 1797 tot 29 mei 1797 
• - 

  buitengewoon gevolmachtigd minister te Parijs, van 13 juni 1798 tot december 1800 
• - 

  buitengewoon ambassadeur te Amiens, van december 1800 tot 27 maart 1801 
• - 

  buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Londen, van 8 december 1802 tot 14 juni 1803 
• - 

  ordinaris ambassadeur te Parijs, van 15 september 1803 tot februari 1805 
• - 

  raadpensionaris Bataafse Gemeenebest, van 29 april 1805 tot 4 juni 1806 
• - 

  ambteloos, vanaf juni 1806 
• - 

  lid Keizerlijke Senaat te Parijs, van 30 december 1811 tot november 1813 
• - 

  lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 21 september 1815 tot 15 februari 1825 

Grootthesaurier Orde van de Drie Gulden Vliezen, 15 augustus 1809academische studie

• - 

  studie Atheneum Illustre te Deventer, vanaf 15 juni 1777 
• - 

  Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 17 september 1781 tot 11 december 1784 

algemeen

• - 

  Speelde een diplomatieke glansrol als bemiddelaar tijdens de Brits-Franse vredesonderhandelingen van Amiens (1802). Het concept-tractaat werd in zijn huurwoning getekend. Aan zijn inspanning dankte de Bataafse Republiek het behoud van het merendeel van de overzeese bezittingen. 
• - 

  Kreeg in september 1804 van de Napoleon de opdracht om een historisch overzicht van de constitutionele geschiedenis na 1795 op te stellen en om aan te geven wie de geschikte personen waren om te regeren. In zijn verslag pleitte hij voor terugkeer van een stabiele, aristocratische regering op basis van de principes van Montesquieu. Hoewel de leden van het Staatsbewind iemand van adel prefereerden benoemde de keizer hem in februari 1805 tot raadpensionaris van het Bataafse Gemenebest. Schimmelpenninck ontwierp in opdracht van de keizer ook een nieuwe Grondwet (Staatsregeling). 
• - 

  Werd op 10 mei 1805 in Den Haag ingehuldigd als raadpensionaris van de Bataafse Republiek 

uit de privésfeer

• - 

  Had een ooogziekte, waardoor hij later nagenoeg blind was 
• - 

  Als Bataafs diplomaat in Parijs werd hij door Napoleon afwisselend geschoffeerd en hoog geacht; in 1803 gaf Napoleon hem een span van vier Spanse paarden en een galakoets cadeau 
• - 

  Stond in zijn periode te Parijs op zeer goede voet met Napoleons broer Joseph, met wie hij vaak ging jagen 
• - 

  Zijn echtgenote was een dochter uit een rijke Amsterdamse koopmansfamilie 
• - 

  Zijn vader was wijnkoper 

niet-aanvaarde politieke functies

• - 

  lid Tweede Nationale Vergadering, augustus 1797 
• - 

  lid Staatsbewind, juli 1801 

woonplaats(en)/adres(sen)

• - 

  Deventer, vanaf oktober 1761 
• - 

  Leiden, vanaf 17 september 1781 
• - 

  Amsterdam, omstreeks december 1784 
• - 

  Parijs, van oktober 1798 tot december 1802 
• - 

  Londen, van december 1802 tot juni 1803 
• - 

  Parijs, van september 1803 en nog in 1805 
• - 

  Amsterdam, tot 15 februari 1825 

ridderorden

• - 

  Grootkruis Orde van de Unie, 16 februari 1807 
• - 

  Grootkruis Orde van de Reünie, 22 februari 1812 

buitenlandse onderscheidingen
groot-adelaar Legioen van Eer, 8 november 1813

predicaten/adellijke titels

• - 

  ridder, 1 januari 1807 
• - 

  comte de l'Empire, 10 april 1811 

bezit van heerlijkheden

• - 

  heer van Nijenhuis, Peckedam en Gellicum 

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

• - 

  lid "Doctrina et Amicitia" te Amsterdam 
• - 

  lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden 
• - 

  directeur (Hollandsche) Koninklijke Maatschappij der Wetenschappen 
• - 

  directeur Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen 

literatuur/documentatie

• - 

  Levensbericht door M. Siegenbeek, in: Levensberichten van leden van Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1825, 49 
• - 

  G. graaf Schimmelpenninck, "Rutger Jan Schimmelpenninck en enige gebeurtenissen van zijnen tijd" (2 delen, 1845) 
• - 

  H.T. Colenbrander, "Schimmelpenninck en Koning Lodewijk" (1911) 
• - 

  A. Sixma van Heemstra-Schimmelpenninck, "In de schaduw van Napoleon: uit het persoonlijk leven van raadpensionaris Rutger Jan Schimmelpenninck" (1961) 
• - 

  L.J. Rogier, "Rutger Jan Schimmelpenninck, 31 oktober 1761 te Deventer geboren", in: "Terugblik en uitzicht. Verspreide opstellen II" (1964) 
• - 

  L. Plemp van Duiveland, "Schimmelpenninck 1761-1825: levensverhaal en tijdsbeeld" (1971) 
• - 

  T. de Vries, "Rutger Jan Schimmelpenninck: republikein zonder republiek", (Nijmegen, 1e druk 1941, 3e druk 1979) 
• - 

  E. Hagen, "President van Nederland. Rutger Jan Schimmelpenninck (1761-1825)" (2012) 
• - 

  A.J. van der Aa, Biographisch Woordenboek der Nederlanden, deel X, 106 
• - 

  Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IV, 1225 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 26 augustus 1788

echtgeno(o)t(e)/partner
C. Nahuys, Catharina

kinderen
1 zoon en 1 dochter

vader
G. Schimmelpenninck, Gerrit

geboorteplaats en/of -datum
Almelo, 25 augustus 1725

moeder
H. Koolhaas, Hermanna

geboorteplaats en/of -datum
Terwolde, 20 oktober 1736

familierelaties

• - 

  Broer van G. Schimmelpenninck, lid Vertegenwoordigend Lichaam 
• - 

  Vader van G. graaf Schimmelpenninck, minister, staatsraad, Eerste en Tweede Kamerlid 
• - 

  Aangetrouwde neef van J.B. Blijdestein, lid Vertegenwoordigend Lichaam 
• - 

  Oom van G.I. Bruce, Tweede Kamerlid 
• - 

  Oom van P.C. baron Nahuijs, Commissaris des Konings 
• - 

  Grootvader van R.J. graaf Schimmelpenninck van Nijenhuis, Tweede Kamerlid en minister