Nederlandse Grondwet:
Artikel 16: Geen straf zonder wet; Nulla poena-beginsel
Artikel 16: Geen straf zonder wet; Nulla poena-beginsel - Hoofdinhoud
17Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling.
|
|
|
Als een gedraging strafbaar wordt gesteld geldt dat alleen vanaf het moment dat de strafbaarstelling is ingegaan. Dus wie een inmiddels strafbaar feit pleegde voordat het strafbaar was, kan niet worden gestrafd.
Additioneel artikel IX bepaalt dat artikel 16 niet van toepassing is op de oorlogsmisdrijven tegen de menselijkheid, bedoeld in het Besluit Buitengewoon Strafrecht.
De overheid mag een burger alleen straffen voor zaken die in de wet staan.
Uitleg
De overheid kan je alleen straffen voor zaken die in de wet staan. Dit is een belangrijk principe van onze rechtsstaat. Waarom?
Ten eerste heb je er als burger recht op om vooraf te weten wat wel en niet mag. Daarom moet precies in de wet staan wat niet mag. Staat in de wet dat iets niet mag en je doet het toch, dan mag de rechter je straffen.
Ten tweede mag de rechter je alleen straffen voor iets dat in de wet staat. Anders gezegd, de rechter mag niet zelf bedenken wat strafbaar is. Wat strafbaar is, moet in de wet staan.
Ten derde mag de rechter je ook niet straffen voor iets dat nog niet in de wet stond toen je het deed. De rechter mag je alleen straffen voor iets dat in de wet stond op het moment dat je het deed.
Dit artikel geeft je als burger het recht te weten wat wel en niet mag. Je weet ook waarvoor de overheid je wel en niet kan straffen. En je weet hoe hoog de straf kan zijn.
Wetenschappelijk
-
-Grondrechten en rechtsbescherming in Nederland , P.W.C. Akkermans, C.J. Bax, L.F.M. Verhey, 3e druk, Het recht op een eerlijk proces, blz. 113 t/m 120.
-
-De Grondwet onder redactie van P.W.C. Akkermans en A.K. Koekkoek, Artikel 16, blz. 316 t/m 320.
Via postbus 51 komen veel vragen over discriminatie en ongelijke behandeling binnen, zoals:
Hebt u een andere vraag? Klik dan hier om deze online aan Postbus 51 te stellen. Of bel gratis 0800-8051.
De European Commission for Democracy through Law van de Raad van Europa - ook bekend als de Venice Commission - onderhoudt een database die de constituties en belangrijke constitutionele jurisprudentie van een groot aantal landen via een zeer gedetailleerde systematische index toegankelijk maakt.
| 5.3.38 | Non-retrospective effect of law |
Klik hier om deze systematische index te openen, ga naar de gewenste onderwerpcode en klik op Précis voor relevante jurisprudentie of op Const. voor relevante constituties.
Niemand mag beschuldigd of in verzekering genomen worden, dan uit kragt der Wet, in de gevallen, en volgends de wijze, door Haar voorgeschreven. Niemand kan gevonnisd worden, dan na alvoorens wettig te zijn geroepen, en alle de middelen van verdediging te hebben kunnen bezigen, die bij de Wet bepaald zijn. Elk Burger, alzoo opgeroepen, of in verzekering wordende genomen, is verpligt te gehoorzamen.
Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling.
