Nederlandse Grondwet:
Functie en positie regering/kabinet
Functie en positie regering/kabinet - Hoofdinhoud
-
Verantwoordelijkheden
Opvattingen over verantwoordelijkheden van de overheid en hierop aansluitend de regering verschillen tussen personen en ontwikkelen zich in de loop van de tijd. De regering heeft in ieder geval een besturende en handhavende taak. De Grondwet, internationale verdragen en het soort onderwerpen dat in de ministerraad wordt besproken geven een ruwe indicatie wat in de praktijk zoal de verantwoordelijkheden van de regering zijn. Naast een juridische benadering kunnen de verantwoordelijkheden ook in een meer maatschappelijk licht gezien worden.
-
Instrumenten
De Nederlandse regering beschikt over een breed scala aan instrumenten waarmee getracht wordt invulling te geven aan zijn verantwoordelijkheden. Zo beschikt de regering over wet- en regelgevende bevoegdheden, kan het financi le middelen zoals subsidies en belastingen inzetten en kan het afspraken met andere organisaties of binnenlandse overheden maken
-
Ministeriële verantwoordelijkheid en vertrouwensregel
De (politieke) ministeri le verantwoordelijkheid bestaat sinds de Grondwetsherziening onder leiding van Thorbecke in 1848, en houdt in dat ministers gezamenlijk en afzonderlijk verantwoording aan het parlement schuldig zijn voor hun doen en laten bij de vervulling van hun taken. De ministers zijn daarnaast politiek verantwoordelijk voor het optreden van het staatshoofd. De parlementaire controle is in de praktijk ook van toepassing op het doen en laten van staatssecretarissen.
-
Homogeniteit
Door de sinds 1848 bestaande (politieke) ministeriële verantwoordelijkheid regeert de Koning alleen nog in naam, maar bepalen feitelijk de ministers gezamenlijk het regeringsbeleid. Om de eenheid (homogeniteit) tussen de ministers te bevorderen, vergaderen zij in de ministerraad en komen zij samen tot besluiten. Voor de besluitvorming in die raad is een (intern) reglement van orde opgesteld.
