Nederlandse Grondwet:
Europese Commissie start onderhandelingen voor toetreding tot EVRM

IP/10/291

Brussel, 17 maart 2010

Europese Commissie verstevigt het EU-systeem ter bescherming van de grondrechten

De Commissie heeft vandaag onderhandelingsrichtsnoeren voorgesteld voor de toetreding van de Unie tot het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM). Het Verdrag van Lissabon biedt de rechtsgrondslag voor de toetreding van de EU tot het EVRM, het belangrijkste instrument voor de bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden in Europa. De toetreding van de EU tot het EVRM zal het EU-systeem ter bescherming van de grondrechten nog verder versterken.

"Toetreding tot het EVRM is van grote politieke, juridische en symbolische betekenis", zei voorzitter José Manuel Barroso. "We krijgen daardoor in het gehele continent een samenhangend systeem voor de bescherming van de grondrechten. Het sluit aan bij het beschermingsniveau dat met het Verdrag van Lissabon tot stand is gekomen nu het Handvest van de grondrechten juridisch bindend is geworden."

Met de toetreding van de EU tot het EVRM komt er een extra rechterlijke controle op de bescherming van de grondrechten in de EU. Het Europees Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg kan immers de handelingen van EU?instellingen, ?organen en ?instanties toetsen op naleving van het mensenrechtenverdrag. Dat geldt ook voor uitspraken van het Hof van Justitie. De toetreding biedt ook nieuwe beroepsmogelijkheden voor burgers. Zij kunnen klachten over schendingen van de grondrechten door de EU voorleggen aan het Europees Hof voor de rechten van de mens. Zij moeten dan wel eerst alle nationale beroepsmogelijkheden hebben gebruikt. Voorts zal de toetreding:

• - 

  bijdragen tot een gemeenschappelijke grondrechtencultuur in de EU;
• - 

  de geloofwaardigheid van het EU-mensenrechtensysteem en het externe EU-beleid vergroten;
• - 

  duidelijk maken dat de EU zich vierkant achter het systeem van Straatsburg voor de bescherming van de grondrechten schaart;
• - 

  ervoor zorgen dat de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie en die van het Europees Hof voor de rechten van de mens parallel lopen.

Achtergrond

De toetreding tot het EVRM is mogelijk geworden door de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon op 1 december 2009. Artikel 6, lid 2, van dat verdrag biedt de EU-rechtsgrondslag voor deze toetreding. De EU wordt de 48e partij bij het EVRM, zonder dat zij lid wordt van de Raad van Europa. Alle 47 leden van de Raad van Europa, waaronder alle EU-lidstaten, hebben het EVRM bekrachtigd. Bij het EVRM is het Europees Hof voor de rechten van de mens opgericht, dat erop toeziet dat de lidstaten de mensenrechten eerbiedigen.

Voor nadere informatie: MEMO/10/84

Meer over...