Nederlandse Grondwet:
25 jaar Europese Akte

In december 1985 is door de regeringsleiders van de EU-lidstaten besloten om het Verdrag van Rome aan te passen en een nieuw verdrag te sluiten onder de naam Europese Akte. Dit verdrag vormde de basis voor de Europese Unie, zoals die vandaag de dag nog bestaat. Het doel van dit verdrag was het tot stand brengen van de interne markt en daarmee het Europese integratieproces verder te ontwikkelen. Daarom werd op een aantal terreinen besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid ingevoerd, zodat niet langer één land een besluit met een veto kon blokkeren.

Ook voegde de Akte een aantal beleidsterreinen, met name met betrekking tot de interne markt, expliciet aan het Verdrag toe, zoals milieu- en technologiebeleid. Deze beleidsterreinen werden daardoor mede een bevoegdheid van de Europese Gemeenschap. Ook besloten de lidstaten samen te gaan werken op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid.

De Europese Akte bracht een aantal belangrijke veranderingen tot stand:

• - 

  Er kwam een versoepeling van de besluitvorming in de Raad van Ministers. Het vetorecht van de lidstaten, dat veel besluitvorming had belemmerd, werd voor een aantal terreinen afgeschaft. Om de interne markt beter te laten functioneren, werd er besloten om in toenemende mate met gekwalificeerde meerderheid te besluiten. Op die manier kunnen er gemakkelijker besluiten genomen worden en kan een impasse in de besluitvorming vermeden worden. Alleen voor een aantal specifieke onderwerpen, zoals  op het gebied van belastingen, vrij verkeer van personen en rechten en belangen van werknemers, bleef het veto voor de lidstaten behouden. Ook op het (nieuwe) beleidsterrein buitenlands en veiligheidsbeleid was sprake van besluitvorming bij unanimiteit.
• - 

  De invloed van het Europees Parlement werd uitgebreid, doordat het Parlement nu een grotere rol kreeg in de besluitvorming door een 'dubbele lezing' van voorstellen voor wetgeving. Daarnaast moest het Europees Parlement nu instemmen met alle associatieovereenkomsten.

De Europese Akte werd op 17 februari 1986 door negen lidstaten ondertekend, gevolgd door Denemarken, Italië en Griekenland op 28 februari. De Europese Akte trad op 7 juli 1987 in werking. In 1992 zou het verdrag nog worden gewijzigd door het Verdrag van Maastricht, waarbij de politieke en monetaire samenwerking werd versterkt en de Europese Unie tot stand kwam.