Nederlandse Grondwet:
Mensenrechten buiten de Europese Unie

verklaring van de rechten van de mens

De Europese Unie maakt zich sterk voor mensenrechten over de gehele wereld. In het buitenlands beleid komt dit dan ook sterk naar voren. Richtlijnen van de VN worden gebruikt om andere landen te bewegen zich ook in te zetten voor mensenrechten. Daarnaast kan de Europese Unie zelf voor drukmiddelen zorgen.

In 2010 werd in het Europees Parlement de 60ste verjaardag gevierd van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Sinds 1 september 2012 is er een Europese Gezant voor de Mensenrechten. Deze is verantwoordelijk voor het uitdragen van het Europese mensenrechtenbeleid in de wereld.

1.

Europees extern mensenrechtenbeleid

Door de tijd heen heeft de EU mensenrechten centraal gesteld in haar overeenkomsten met landen buiten de Unie. Zulke overeenkomsten bevatten vaak een clausule waarin staat dat mensenrechten van essentieel belang zijn voor de relatie tussen de partijen.

Het EU-programma voor wereldwijde humanitaire noodhulp heeft niet als voorwaarde dat de mensenrechten gewaarborgd moeten worden. De EU verleent hulp ongeacht de vraag of de schade veroorzaakt is door natuurrampen of wanbestuur van onderdrukkende regimes.

In de contacten met landen als Rusland, China en Iran brengt de EU met soms meer en soms minder succes de mensenrechten ter sprake. Aan landen die mensenrechten schenden legt de EU sancties op, zoals aan Myanmar (voormalig Birma) en Zimbabwe.

De parlementaire commissie Buitenlandse zaken, met de hulp van de subcommissie mensenrechten, neemt de kwestie van de verdediging van de mensenrechten buiten de Unie voor haar rekening. Om mensenrechtenschendingen aan de kaak te stellen en politieke druk uit te oefenen worden resoluties aangenomen. Op 11 maart 2010 werd bijvoorbeeld een resolutie aangenomen over de situatie van de politieke en gewetensgevangenen op Cuba. In deze resolutie veroordeelt het Europees Parlement "met klem de onnodige en wrede dood, na een hongerstaking van 85 dagen, van de dissidente politieke gevangene Orlando Zapata Tamayo, en betuigt zijn solidariteit en medeleven met diens familie". De voormalig voorzitter van het Europees Parlement, Jerzy Buzek, heeft destijds namens het Parlement herhaaldelijk gevraagd om een onmiddellijke vrijlating van alle politieke gevangenen op Cuba.

Wat doet het Europees Parlement nog meer met mensenrechten?

  • elk jaar brengt het EP rapporten uit over de mensenrechtensituatie in en buiten de EU
  • op elke plenaire vergadering in Straatsburg reageert het EP op urgente gevallen van schendingen van de mensenrechten in de wereld
  • EP-leden bezoeken landen om als waarnemers de verkiezingen te volgen
  • het EP neemt initiatieven op gebieden zoals de bescherming van minderheden, van mensenrechtenactivisten en conflictpreventie
  • Uitreiken van de Sacharov-prijs

Eind 2011 besloot het Europees Parlement een fonds op te richten voor voor internetvrijheid buiten de Europese Unie. Vanaf 2012 gaat de EU buitenlandse bloggers, online journalisten en mensenrechtenactivisten trainen en weerbaar maken tegen censuur en cyberaanvallen.

2.

De Sacharovprijs

Elk jaar kent het Europees Parlement de Sacharovprijs toe aan individuen of internationale organisaties die zich hebben onderscheiden in de strijd voor de mensenrechten. Naar het voorbeeld van Andrei Sacharov getuigen de winnaars van de Sacharov-prijs van de moed die nodig is om de mensenrechten en de vrije meningsuiting te verdedigen.

Veel van de genomineerden zijn gevangengenomen activisten die strijden voor mensenrechten en democratie. Sommige voormalige winnaars zoals de Birmaanse politica Aung San Suu Kyi (1990) en de Chinese cyberdissident Hu Jia (2008) staan nog steeds onder huisarrest of zitten gevangen. In het geval van de Cubaanse beweging Dames in Wit (Ladies in White, 2005) werd het hen verboden hun land te verlaten. Zij waren hierdoor destijds niet in staat om persoonlijk de prijs voor hun moed in ontvangst te nemen. Ook de winnaar van de prijs in 2010, de Cubaan Guillermo Fariñas, kon de prijs niet zelf ophalen omdat hij een reisverbod kreeg.

3.

Argumenten in de discussie 

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over het Europese mensenrechtenbeleid, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

  • De Europese Unie is de organisatie bij uitstek om zich in te zetten voor wereldwijde bescherming van mensenrechten. 

    De EU is een van de sterkste politieke samenwerkingsverbanden tussen staten ter wereld. Deze samenwerking is ontstaan uit de gedachte dat zoiets verschrikkelijks als de Tweede Wereldoorlog nooit meer voor mag komen. Juist door mensenrechten te beschermen en na te leven, kan worden bijgedragen aan een vreedzame wereld waarin geen plaats is voor wreedheden of oorlog. Sinds de oprichting van de EU heeft er geen oorlog meer gewoed op het grondgebied van de Unie; het argument dat samenwerking en respect voor mensenrechten iets oplevert.

Uw reactie

Door op uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.

4.

Meer informatie

                                                                                                                                                                         

 

Inhoud

  • Contact
  • Home