Nederlandse Grondwet:
'Burgerinitiatief kan begin zijn van Europa van de burgers'

Het Europees Burgerinitiatief, dat vorige zondag van kracht ging, is een unieke kans voor Europese burgers om de politiek in Europa te beïnvloeden. Dit kan het begin zijn van een "Europa van de burgers", volgens Parlementaire vicevoorzitter Georgios Papastamkos. Hij beantwoorde enkele vragen over het Initiatief, die gesuggereerd werden door fans van de Facebook pagina van het Parlement.

Op welke manier kan het initiatief de Europese problemen oplossen? Zou het Parlement er bijvoorbeeld niet beter voor kunnen zorgen dat de Europese verkiezingen echte competities zijn? Bijvoorbeeld door elke politieke groep zijn eigen kandidaat voor Commissievoorzitter laten nomineren en het dan aan de burgers overlaten om te beslissen wie het ambt krijgt? Dit zou de Europese politiek echt nieuw leven inblazen.

Europese burgers kunnen vanaf nu deelnemen aan het wetgevende proces van de EU door de Europese Commissie te verzoeken om regelgeving voor te stellen voor kwesties die binnen haar bevoegdheid vallen. Het Verdrag van Lissabon helpt om enkele centrale problemen van de Unie aan te pakken, zoals het gebrek aan burgerparticipatie in het democratische leven. Uw vraag is zeer interessant en wordt nu al door het Europees Parlement besproken. Ik heb sinds de jaren 1990 steeds de rechtstreekse verkiezing van commissarissen gesteund. Het is echter een kwestie die tot dusver de lege ferenda (ten overstaan van toekomstige wetgeving) werd besproken omdat het momenteel niet mogelijk is om het onder de voorwaarden van de huidige verdragen te bespreken.

Wat moeten Europese ambtenaren doen als ze initiatieven ontvangen die veel steun krijgen om de EU radicaal te veranderen, in termen van integratie of zelfs desintegratie?

Ik hoop dat dit innovatieve concept de reactie zal krijgen die u aangeeft in uw vraag. Ik vind persoonlijk dat de Commissie er rekening mee moet houden hoeveel steun een initiatief krijgt van burgers voordat ze beslist of ze het voorstel gaat accepteren. We hopen op initiatieven die de Europese integratie bevorderen. Aanvragen die niet stroken met de principes van de Unie kunnen geen initiatiefonderwerp worden. Het ontvangen, evalueren en behandelen van een initiatief veronderstelt in feite een minimum aan Europese integratie en uiteraard moet de Commissie het initiatiefrecht hebben in het respectieve domein.

Hoe zal het Parlement de organisatoren van een Burgerinitiatief bijstaan? Hoe zullen de publieke hoorzittingen in het Parlement uitgevoerd worden?

Het Parlement zal alle steun bieden aan diegenen die een initiatief organiseren, zowel met infrastructuur als met personeel, om hen in staat te stellen het initiatief op de best mogelijke manier te presenteren. Naast de organisatoren en vertegenwoordigers van de EU instellingen, zullen ook vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en andere geïnteresseerde partijen uitgenodigd worden voor de openbare hoorzittingen. Door de hoorzittingen te organiseren in de enige direct verkozen Europese instelling wordt een heel sterk signaal gegeven.

Vreest u dat interessante initiatieven (zoals het initiatief dat potentieel onderuit werd gehaald door de "Een Zetel" campagne voor het Parlement zelf) niet toegelaten zullen worden doordat de Commissie te weinig autoriteit heeft om het te behandelen? Kan deze vereiste overkomen worden?

Mijn bezorgdheid is dat sommigen ontgoocheld zullen zijn door de extreem hoge verwachtingen die sommigen cultiveren of in de toekomst hopen te cultiveren. Voorzitter Schulz en ik benadrukken altijd de noodzaak om burgers beter te informeren over de regels en de vereisten en over wat er objectief aan de Commissie als initiatief voorgelegd kan worden. Het voorbeeld van waar het Parlement gevestigd is, is een goed voorbeeld: de Commissie is niet bevoegd omdat de zetel van de instellingen bepaald wordt via een gemeenschappelijke overeenkomst tussen de lidstaten. We moeten in ieder geval dit innovatieve instrument beschermen tegen pogingen om het in diskrediet te brengen of om het te manipuleren. Er is een groot aantal initiatieven die kunnen helpen om Europa zichtbaarder, democratischer en efficiënter te maken; een echt "Europa voor burgers".

Meer over...