Nederlandse Grondwet:
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)

Logo Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft zorg voor het goed functioneren van het openbaar bestuur van ons land. De hoofdtaken zijn het bevorderen van de democratische rechtstaat, slagvaardig bestuur, zorg voor betaalbare woningen en een goede leefomgeving. Sinds 2017 behoort ook de ruimtelijke ontwikkeling tot het taakveld. Met Koninkrijksrelaties worden de relaties tussen de vier landen van het Koninkrijk bedoeld, namelijk Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten.

De huidige minister van BZK is Kajsa Ollongren (D66). Daarnaast is er een staatssecretaris, Raymond Knops (CDA). De secretaris-generaal, (momenteel vacant), heeft de ambtelijke leiding over het ministerie van BZK. De Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving (CZW) is verantwoordelijk voor het voorbereiden van alle wet- en regelgeving van het ministerie van BZK.

Onder het ministerie van BZK vallen meerdere diensten en instellingen:

  • Algemene bestuursdienst
  • P-Direkt
  • Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG)
  • Rijksvastgoedbedrijf
  • Uitvoeringsinstelling Bedrijfsvoering Rijk

1.

Taakverdeling

Binnen het ministerie zijn de beleidsonderwerpen als volgt verdeeld. De minister heeft de onderwerpen interbestuurlijke verhoudingen, constitutionele zaken, openbaarheid van bestuur en open data, arbeidsvoorwaarden collectieve sector en normering topinkomens in haar portefeuille. De staatssecretaris gaat over koninkrijksrelaties, informatiesamenleving & overheid, identiteit (paspoort, ID-kaart) en grensoverschrijdende samenwerking.

2.

Historische ontwikkelingen

Het ministerie werd ingesteld in 1813. Aangezien Nederland aan het begin van de 19de eeuw een nachtwakersstaat was, bemoeide de overheid zich zo min mogelijk met de burgers. Dit hield in dat het ministerie van Binnenlandse Zaken in die tijd een gigantisch aantal beleidsterreinen onder zijn hoede had, van onderwijs tot handel en van volksgezondheid tot telegrafie.

In de loop van de 19e eeuw ontwikkeld Nederland zich steeds verder tot een verzorgingsstaat. Het zorg dragen voor het welzijn van de burger bracht vele taken met zich mee. Dit betekende dat in de loop van de 20e eeuw steeds meer van deze taken onttrokken werden aan het ministerie van BZ en ondergebracht werden in zelfstandige departementen.

De eerste grote afsplitsing vond plaats in 1877 met de oprichting van een ministerie van Waterstaat, Handel en Nijverheid. Onder het kabinet-Kuyper was 'BZ' ook belast met sociale en arbeidswetgeving.

In de 20e eeuw zet de trend van afstoting van beleidsterreinen voort. In 1918 gaan de taken rondom volkshuisvesting naar het ministerie van Arbeid en werd er een ministerie voor Onderwijs, Kunsten en Wetenschap ingesteld. In 1932 ging Landbouw over naar het ministerie van Economische Zaken.

Het ministerie van BZ kreeg er ook taken bij. In 1998 kwamen de taken die voorheen behoorden tot het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse zaken onder het ministerie van BZ.

Bij de formatie van het kabinet Rutte-I in 2010 werd de veiligheidstaak bij het ministerie weggehaald. De politie, brandweer en rapenbetrijding ging naar Justitie dat Veiligheid en Justitie ging heten. Daartegenover stond dat volkshuisvesting onder de noemer 'wonen' bij het ministerie terugkwam.

Voorlopers ministerie

Periode

Naam

1998-heden

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)

1972-1998

Binnenlandse Zaken (BiZa)

Kabinet voor Surinaamse (tot november 1975) en Nederlands-Antilliaanse zaken (vanaf 1986 en Arubaanse zaken)

1959-1972

Binnenlandse Zaken (BiZa)

Kabinet voor de vice-minister-president

1956-1959

Binnenlandse Zaken, Bezitsvorming en Publiekrechtelijke Bedrijfsorganisatie

1932-1956

Binnenlandse Zaken

1923-1932

Binnenlandse Zaken en Landbouw

1825-1923

Binnenlandse Zaken

1824-1825

Binnenlandse Zaken, Waterstaat en Onderwijs

1820-1824

Binnenlandse Zaken, Waterstaat en Publieke Werken

1813-1820

Binnenlandse Zaken

1809-1811

Eredienst en Binnenlandse Zaken

1805-1811

Binnenlandse Zaken

3.

Overzicht ministers sinds 1945

fotonaam ministeraanvang functieeinde functiekabinetsperiode
Afbeelding Ollongren, Drs. K.H.K.H. (Kajsa) Ollongren2017Kabinet-Rutte III (2017 - )
Afbeelding Blok, Drs. S.A.S.A. (Stef) Blok20162016Kabinet-Rutte II (2012-2017)
Afbeelding Plasterk, Dr. R.H.A.R.H.A. (Ronald) Plasterk20162017Kabinet-Rutte II (2012-2017)
Afbeelding Plasterk, Dr. R.H.A.R.H.A. (Ronald) Plasterk20122016Kabinet-Rutte II (2012-2017)
Afbeelding Spies, Mr.Drs. J.W.E.J.W.E. (Liesbeth) Spies20112012Kabinet-Rutte I (2010-2012)
Afbeelding Hirsch Ballin, Prof.Dr. E.M.H.E.M.H. (Ernst) Hirsch Ballin20102010Kabinet-Balkenende IV (2007-2010)
Afbeelding Donner, Prof.Mr. J.P.H.J.P.H. (Piet Hein) Donner20102011Kabinet-Rutte I (2010-2012)
Afbeelding Horst, Dr. G. terG. (Guusje) ter Horst20072010Kabinet-Balkenende IV (2007-2010)
Afbeelding Remkes, J.W.J.W. (Johan) Remkes20062007Kabinet-Balkenende III (2006-2007)
Afbeelding Remkes, J.W.J.W. (Johan) Remkes20032006Kabinet-Balkenende II (2003-2006)
Afbeelding Remkes, J.W.J.W. (Johan) Remkes20022003Kabinet-Balkenende I (2002-2003)
Afbeelding Boxtel, Mr. R.H.L.M. vanR.H.L.M. (Roger) van Boxtel20002000Kabinet-Kok II (1998-2002)
Afbeelding Vries, Prof.Mr. K.G. deK.G. (Klaas) de Vries20002002Kabinet-Kok II (1998-2002)
Afbeelding Peper, Dr. A.A. (Bram) Peper19982000Kabinet-Kok II (1998-2002)
Afbeelding Thijn, Drs. E. vanE. (Ed) van Thijn19941994Kabinet-Lubbers III (1989-1994)
Afbeelding Graaff-Nauta, D.IJ.W. deD.IJ.W. (Dieuwke) de Graaff-Nauta19941994Kabinet-Lubbers III (1989-1994)
Afbeelding Hirsch Ballin, Prof.Dr. E.M.H.E.M.H. (Ernst) Hirsch Ballin19941994Kabinet-Lubbers III (1989-1994)
Afbeelding Dijkstal, H.F.H.F. (Hans) Dijkstal19941998Kabinet-Kok I (1994-1998)
Afbeelding Dales, Drs. C.I.C.I. (Ien) Dales19891994Kabinet-Lubbers III (1989-1994)
Afbeelding Koning, Drs. J. deJ. (Jan) de Koning19871987Kabinet-Lubbers II (1986-1989)
Afbeelding Dijk, Drs. C.P. vanC.P. (Kees) van Dijk19871989Kabinet-Lubbers II (1986-1989)
Afbeelding Korte, Dr. R.W. deR.W. (Rudolf) de Korte19861986Kabinet-Lubbers I (1982-1986)
Afbeelding Korthals Altes, Mr. F.F. (Frits) Korthals Altes19861986Kabinet-Lubbers I (1982-1986)
Afbeelding Dijk, Drs. C.P. vanC.P. (Kees) van Dijk19861987Kabinet-Lubbers II (1986-1989)
Afbeelding Rood, Dr. M.G.M.G. (Max) Rood19821982Kabinet-Van Agt III (1982)
Afbeelding Rietkerk, Mr. J.G.J.G. (Koos) Rietkerk19821986Kabinet-Lubbers I (1982-1986)
Afbeelding Thijn, Drs. E. vanE. (Ed) van Thijn19811982Kabinet-Van Agt II (1981-1982)
Afbeelding Wiegel, H.H. (Hans) Wiegel19771981Kabinet-Van Agt I (1977-1981)
Afbeelding Gaay Fortman, Mr. W.F. deW.F. de Gaay Fortman19731977Kabinet-Den Uyl (1973-1977)
Afbeelding Geertsema, Mr. W.J.W.J. (Molly) Geertsema19721973Kabinet-Biesheuvel II (1972-1973)
Afbeelding Geertsema, Mr. W.J.W.J. (Molly) Geertsema19711972Kabinet-Biesheuvel I en II (1971-1973)
Afbeelding Beernink, Mr. H.K.J.H.K.J. (Henk) Beernink19671971Kabinet-De Jong (1967-1971)
Afbeelding Samkalden, Dr. I.I. (Ivo) Samkalden19661966Kabinet-Cals (1965-1966)
Afbeelding Verdam, Mr. P.J.P.J. (Koos) Verdam19661966Kabinet-Cals (1965-1966)
Afbeelding Verdam, Mr. P.J.P.J. (Koos) Verdam19661967Kabinet-Zijlstra (1966-1967)
Afbeelding Smallenbroek, J.J. (Jan) Smallenbroek19651966Kabinet-Cals (1965-1966)
Afbeelding Toxopeus, Mr. E.H.E.H. (Edzo) Toxopeus19631965Kabinet-Marijnen (1963-1965)
Afbeelding Toxopeus, Mr. E.H.E.H. (Edzo) Toxopeus19591963Kabinet-De Quay (1959-1963)
Afbeelding Struycken, Mr. A.A.M.A.A.M. (Teun) Struycken19581959Kabinet-Beel II (1958-1959)
Afbeelding Oven, Mr. J.Ch. vanJ.Ch. van Oven19561956Kabinet-Drees III (1952-1956)
Afbeelding Suurhoff, J.G.J.G. (Ko) Suurhoff19561956Kabinet-Drees IV (1956-1958)
Afbeelding Struycken, Mr. A.A.M.A.A.M. (Teun) Struycken19561958Kabinet-Drees IV (1956-1958)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel19521956Kabinet-Drees III (1952-1956)
Afbeelding Maarseveen, Mr. J.H. vanJ.H. van Maarseveen19511951Kabinet-Drees II (1951-1952)
Afbeelding Teulings, Mr. F.G.C.J.M.F.G.C.J.M. (Frans) Teulings19511951Kabinet-Drees II (1951-1952)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel19511952Kabinet-Drees II (1951-1952)
Afbeelding Schaik, Mr. J.R.H. vanJ.R.H. (Josef) van Schaik19491949Kabinet-Drees I (1948-1951)
Afbeelding Teulings, Mr. F.G.C.J.M.F.G.C.J.M. (Frans) Teulings19491951Kabinet-Drees I (1948-1951)
Afbeelding Maarseveen, Mr. J.H. vanJ.H. van Maarseveen19481949Kabinet-Drees I (1948-1951)
Afbeelding Witteman, Mr.dr. P.J.P.J. (Piet) Witteman19471948Kabinet-Beel I (1946-1948)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel19461947Kabinet-Beel I (1946-1948)
Afbeelding Boeijen, H. vanH. (Hendrik) van Boeijen19451945Kabinet-Gerbrandy I en II (1940-1945)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel19451945Kabinet-Gerbrandy III (1945)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel19451945Kabinet-Schermerhorn/Drees (1945-1946)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel19451946Kabinet-Schermerhorn/Drees (1945-1946)

+) In 2010 vond er in het vierde kabinet-Balkenende een wisseling plaats in de coalitie door het uittreden van de PvdA


Meer over

Bent u op zoek naar specifieke informatie over ministers van Binnenlandse Zaken? Bijvoorbeeld de opleiding van ministers of de gemiddelde leeftijd bij aantreden? In het biografisch archief van het Parlementair Documentatie Centrum zijn uitgebreide gegevens over bewindspersonen sinds 1798 opgenomen. Deze gegevens zijn onder voorwaarden beschikbaar voor wetenschappelijk onderzoek en journalistieke publicaties. Neem voor meer informatie contact op via het contactformulier.

                                                                                                                                                                         

 
internet website
tel. +31-70-4266426
fax +31-70-3639153
adres Turfmarkt 147
2511 DP - Den Haag
 

Inhoud

  • Contact
  • Home