Hoofdstuk 7: Provincies, gemeenten, Caribische openbare lichamen, waterschappen en andere openbare lichamen

Artikel 123: Grondgebied provincies en gemeenten

1. De regering en de Eerste en Tweede Kamer kunnen nieuwe provincies en gemeenten maken. De regering en de Eerste en Tweede Kamer kunnen provincies en gemeenten ook opheffen. Hiervoor moeten zij een wet maken.
2. De regering en de Eerste en Tweede Kamer kunnen de grenzen van provincies en gemeenten veranderen. In de wet staat hoe zij dat moeten doen. In de wet kan ook staan dat iemand anders dit mag doen.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 124: Autonomie; medebewind

1. De besturen van de provincies en gemeenten beslissen zelf wat ze doen en welke regels ze maken op hun eigen gebied.
2. De regering en de Eerste en Tweede Kamer kunnen tegen provincies en gemeenten zeggen wat ze moeten doen. De provincie kan ook tegen gemeenten zeggen wat ze moeten doen. Hoe dit moet, staat in de wet. In de wet kan ook staan dat iemand anders dit mag doen.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 125: Provinciale en gemeentelijke organen

1. Provinciale staten zijn de baas van de provincie. De gemeenteraad is de baas van de gemeente. Iedereen mag naar hun vergaderingen komen kijken en luisteren. In de wet kunnen uitzonderingen staan. In de wet kan ook staan dat iemand anders over deze uitzonderingen beslist.
2. In het bestuur van de provincie zitten ook de gedeputeerde staten en de commissaris van de Koning. In het bestuur van de gemeente zitten ook het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 126: Ambtsinstructie Commissaris van de Koning

De regering kan de commissaris van de Koning opdrachten geven. Dit staat in de wet.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 127: Vaststelling van verordeningen

Provinciale Staten maken de regels die in de provincie gelden. De gemeenteraad maakt de regels die in de gemeente gelden. In de wet kunnen uitzonderingen staan. In de wet kan ook staan dat iemand anders deze uitzonderingen mag maken.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 128: Toekenning bevoegdheden aan andere organen

1. Provinciale staten, gedeputeerde staten en de commissaris van de Koning besturen de provincie. Alleen provinciale staten kunnen beslissen wie de provincie nog meer bestuurt. Als de regering en de Eerste en Tweede Kamer een nieuwe provincie maken, of de grenzen van een provincie veranderen, mogen zij ook beslissen wie de provincie nog meer bestuurt.
2. De gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester besturen de gemeente. Alleen de gemeenteraad kan beslissen wie de gemeente nog meer bestuurt. Wanneer de regering en de Eerste en Tweede Kamer een nieuwe gemeente maken, of de grenzen van een gemeente veranderen, mogen zij ook beslissen wie de gemeente nog meer bestuurt.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 129: Verkiezing leden provinciale staten en gemeenten; zittingsduur; incompa­ti­bili­tei­ten; stemmen zonder last

1. Nederlanders die mogen stemmen bij verkiezingen voor de Tweede Kamer mogen ook stemmen bij verkiezingen van provinciale staten en de gemeenteraad. Zij mogen alleen stemmen voor de provincie en de gemeente waarin zij wonen. Zij mogen ook lid zijn van provinciale staten en de gemeenteraad.
2. Het deel van het aantal Kamerzetels dat een politieke partij krijgt in de provinciale staten en de gemeenteraad, is net zo groot als het deel van alle stemmen dat een politieke partij bij de verkiezingen heeft gekregen. In de wet staat de precieze berekening.
3. De verkiezingen zijn geheim. Alle andere zaken van het kiesrecht en van verkiezingen staan in de wet. En er is ook een wet waarin staat dat iemand een lid van provinciale staten en de gemeenteraad tijdelijk kan vervangen.
4. De kiezers kiezen provinciale staten en de gemeenteraad voor vier jaar. In de wet kunnen uitzonderingen staan.
5. In de wet staat welke banen de leden van provinciale staten en de gemeenteraad niet mogen hebben. In de wet kan staan dat iemand geen lid kan zijn van provinciale staten of de gemeenteraad als hij familie is van iemand of met iemand getrouwd is. In de wet kan ook staan dat je geen lid meer mag zijn van provinciale staten of de gemeenteraad als je bepaalde dingen doet.
6. Leden van provinciale staten en de gemeenteraad beslissen zelf hoe ze stemmen.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 130: Kiesrecht vreemdelingen

In de wet kan staan dat buitenlanders die in Nederland wonen, mogen stemmen bij verkiezingen voor de gemeenteraad. En dat zij lid mogen zijn van de gemeenteraad. Voor hen gelden alle andere regels die gelden voor Nederlanders bij verkiezingen.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 131: Benoeming Commissaris van de Koning en burgemeester

De wet bepaalt hoe de burgemeester en de Commissaris van de Koning van de provincie worden benoemd.

Tot 2018 vond de benoeming door de koning plaats. Dat wil zeggen dat de regering besliste wie burgemeester of Commissaris van de Koning werd. Vrijwel altijd volgde de regering het advies van de gemeenteraad en de provinciale staten. Met de Grondwetswijziging in 2018 wordt het mogelijk dat de burgemeester en de Commissaris van de Koning worden gekozen. Maar dat moet dan wel in een wet worden geregeld.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 132: Wettelijke regeling provincies en gemeenten; toezicht; belastingen

1. In de wet staat de organisatie van provincies en gemeenten. Daarin staat ook wie er in het bestuur zit en wat het bestuur mag. In de wet kan ook staan dat iemand anders hierover mag beslissen.
2. In de wet staat wie controleert of de provincies en gemeenten hun werk goed doen. In de wet kan ook staan dat iemand anders dit mag beslissen.
3. De regering mag beslissingen van provincies en gemeenten alleen vooraf controleren als dat in de wet staat. In de wet kan ook staan dat iemand anders dit mag doen.
4. De regering kan beslissen dat beslissingen van provincies en gemeenten niet meer gelden. De regering mag dit alleen doen als de beslissing niet past in ons recht. Of als de regering vindt dat de beslissing een slechte beslissing is voor ons land.
5. Als een provincie of een gemeente zijn werk slecht doet, kan de regering ervoor zorgen dat de provincie of de gemeente zijn werk beter gaat doen. In de wet staat hoe de regering dat kan doen. In de wet kan ook staan dat iemand anders dit doet.
6. In de wet staat welke belastingen provincies en gemeenten kunnen heffen. Ook staat in de wet hoeveel belastinggeld provincies en gemeenten krijgen van de regering. In de wet kan staan dat ook iemand anders dit kan beslissen.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 132a: Caribische openbare lichamen

1. Bonaire, Sint-Eustatius en Saba horen bij het Caribische deel van Nederland. In de wet kan staan dat daar ook andere openbare lichamen komen, naast gemeenten. In de wet kan ook staan dat zo'n openbaar lichaam weer wordt opgeheven.
2. Voor deze openbare lichamen gelden dezelfde regels als voor provincies en gemeenten. Deze regels staan in de artikelen 124, 125 en 127 tot en met 132 van de Grondwet.
3. Ook in deze openbare lichamen kiezen mensen leden voor een kiescollege. Dat kiescollege kiest weer leden voor de Eerste Kamer. Hiervoor gelden dezelfde regels als in artikel 129.
4. De wet kan aparte regels maken voor deze openbare lichamen. Dat mag omdat deze gebieden anders zijn dan het Europese deel van Nederland.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 133: Waterschappen

1. Provinciale staten kunnen waterschappen maken en opheffen. Zij bepalen ook wat waterschappen moeten doen, hoe hun organisatie is en wie er in hun bestuur zitten. In de wet staat hoe provinciale staten dit moeten doen. In de wet kan ook staan dat iemand anders dit mag doen.
2. In de wet staat wat de besturen van de waterschappen mogen doen. Hierin staat ook wanneer iedereen naar de vergaderingen van de besturen mag komen kijken en luisteren. In de wet kan ook staan dat iemand anders dit mag beslissen.
3. In de wet staat hoe de provincie of een andere overheid controleert of de waterschappen hun werk goed doen. Zij kunnen beslissen dat beslissingen van de waterschappen niet gelden. Zij mogen dit alleen doen als de beslissing niet past in ons recht. Of als zij vinden dat de beslissing een slechte beslissing is voor ons land. In de wet kan ook staan dat iemand anders beslist wie controleert of de waterschappen hun werk goed doen.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 134: Overige openbare lichamen

1. De regering en de Eerste en Tweede Kamer kunnen een nieuwe overheidsorganisatie met een eigen bestuur en een eigen volksvertegenwoordiging maken of opheffen. In de wet kan ook staan dat iemand anders dit mag.
2. In de wet staat wat de nieuwe overheid moet doen, hoe hun organisatie is en wie er in hun bestuur zitten en wat het bestuur mag. In de wet kan ook staan dat iemand anders dit mag beslissen. Iedereen mag naar de vergaderingen van de besturen van de nieuwe overheid komen kijken en luisteren. In de wet kan staan dat de nieuwe overheid regels mag maken. In de wet kan ook staan dat iemand anders dit mag beslissen.
3. In de wet staat welke overheid controleert of de nieuwe overheid zijn werk goed doet. In de wet kan ook staan dat iemand anders dit beslist. Deze overheid kan beslissingen van de nieuwe overheid alleen vernietigen als de beslissing niet past in ons recht. Of als zij vindt dat de beslissing een slechte beslissing is voor ons land.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 135: Gemeenschappelijke regelingen

In de wet staan regels voor de samenwerking tussen overheden. Deze samenwerking kan leiden tot een nieuwe overheid. Dan gelden regel 2 en 3 van artikel 134.

Meer uitleg over dit artikel

Artikel 136: Geschillenregeling openbare lichamen

De regering beslist wanneer overheden een verschil van mening hebben. In de wet kan staan dat een andere overheid dan de regering beslist. Ook kan in de wet staan dat de rechter beslist als overheden een verschil van mening hebben.

Meer uitleg over dit artikel