Artikel 28: Huwelijk koning

27
Artikel 28
29
  • 1. 
    De Koning, een huwelijk aangaande buiten bij de wet verleende toestemming, doet daardoor afstand van het koningschap.
  • 2. 
    Gaat iemand die het koningschap van de Koning kan beërven een zodanig huwelijk aan, dan is hij met de uit dit huwelijk geboren kinderen en hun nakomelingen van de erfopvolging uitgesloten.
  • 3. 
    De Staten-Generaal beraadslagen en besluiten ter zake van een voorstel van wet, strekkende tot het verlenen van toestemming, in verenigde vergadering.

In andere talen:

English "English"
Français "Français"
Deutsch "Deutsch"
Español "Español"

Inhoudsopgave van deze pagina:

1.

Toelichting

Prinses Maxima, Prins Willem-Alexander en Koningin Beatrix

Een Koning die trouwt zonder toestemming van de Staten-Generaal, doet afstand van het koningschap. Ook mogelijke troonopvolgers verliezen hun recht op de troon als zij zonder toestemming van de Staten-Generaal trouwen.

De toestemming van de Staten-Generaal wordt gegeven in een wet, maar de Tweede en Eerste Kamer vergaderen en besluiten daar in een gezamenlijke vergadering over. Een wetsvoorstel voor een 'toestemmingswet' wordt dus niet eerst in de Tweede Kamer en vervolgens in de Eerste Kamer behandeld.

2.

Formele toelichting

In artikel 28 is aan een huwelijk van de Koning dat zonder toestemming van de Staten-Generaal tot stand komt, het gevolg van afstand van het koningschap verbonden. Ook iemand die behoort tot de mogelijke troonopvolgers, maar die zonder wettelijke toestemming huwt, verliest ingevolge artikel 28 zijn of haar aanspraak op het koningschap.

3.

In eenvoudig Nederlands

  • 1. 
    Als de Koning trouwt zonder toestemming van de regering en de Eerste en Tweede Kamer, mag hij geen Koning meer zijn.
  • 2. 
    Als een prins of een prinses trouwt zonder toestemming van de regering en de Eerste en Tweede Kamer, mag hij of zij geen Koning of Koningin meer worden. Ook hun kinderen en kleinkinderen mogen dan geen Koning meer worden.
  • 3. 
    De Eerste en Tweede Kamer vergaderen samen over een wet om toestemming te geven voor een huwelijk.

Uitleg

De Koning kán toestemming om te trouwen vragen aan de ministers en de Eerste en Tweede Kamer. Hij hóeft geen toestemming te vragen. Maar als hij geen toestemming vraagt, kan hij geen Koning blijven.

Als de Koning geen toestemming krijgt, kan hij beslissen niet te trouwen. Dan kan hij Koning blijven. Hij kan een volgende keer toestemming vragen om met iemand anders te trouwen.

Prinsen en prinsessen kunnen ook toestemming om te trouwen vragen aan de ministers en de Eerste en Tweede Kamer. Ook zij hoeven geen toestemming te vragen. Maar als zij geen toestemming vragen, kunnen zij geen Koning worden.

Prins Johan Friso, de inmiddels overleden tweede zoon van prinses Beatrix, trouwde met Mabel Wisse Smit zonder dat aan de Staten-Generaal toestemming voor het huwelijk was gevraagd. Daarmee verloor hij het recht om Koning te worden. Ook zijn dochters Luana en Zaria kunnen geen Koningin meer worden.

Het derde deel van Artikel 28 zorgt dat de Eerste en Tweede Kamer samen moeten beslissen of ze de Koning of een van zijn opvolgers toestemming geven om te trouwen. Zo zorgt de Grondwet ervoor dat de Eerste en Tweede Kamer niet allebei iets anders willen.

4.

Achtergronden

Dergelijke Verenigde Vergaderingen werden gehouden op 31 maart 1998 (huwelijk van prins Maurits met Marie-Hélène Angela van den Broek), 30 mei 2000 (huwelijk van prins Bernhard jr. met Annette Sekrève), 3 juli 2001 (huwelijk van prins Willem-Alexander (1967) met Máxima Zorreguieta) en 10 april 2001 (huwelijk van prins Constantijn met Petra Laurentien Brinkhorst).

Ook vrouwelijke troonopvolgers moeten toestemming voor hun huwelijk krijgen. Worden zij dan koningin, dan worden hun echtgenoten geen koning maar 'prins-gemaal'.

  • De staatsrechtelijke postie van de prins-gemaal

    De echtgenote van de koning of prins-gemaal (als er een koningin is) heeft geen bijzondere staatsrechtelijke positie. Dat neemt niet weg dat de echtgenoot of echtgenote van de vorst(in) wel een bijzondere rol heeft en vaak ook formeel adviserende functies vervult.

5.

Literatuur

Wetenschappelijk

  • Handboek van het Nederlandse staatsrecht, Van der Pot (bewerkt door D.J. Elzinga, R. de Lange), 15e druk, De regering, het koningschap, blz 479 t/m 495.
 

6.

Ontwikkeling artikel

1815

Eene Prinses, buiten toestemming der Staten-Generaal, een huwelijk hebbende aangegaan, heeft geen regt tot de Kroon.

Eene Koningin, buiten die toestemming een huwelijk aangaande, doet afstand van de Kroon.

1840: art 20, 1848: art 20, 1887: art 18, 1917: art 18, 1922: art 17, 1938: art 17, 1948: art 17, 1953: art 17, 1956: art 17
1963

Van de erfopvolging, zowel voor zich zelf als voor hun nakomelingen, zijn uitgesloten alle kinderen, geboren uit een huwelijk aangegaan door een Koning buiten gemeen overleg met de Staten-Generaal, of door een man of vrouw, die de Kroon van de regerende Koning kan beërven, buiten bij de wet verleende toestemming.

Het aangaan van zodanig huwelijk heeft ten opzichte van het bezit van en de opvolging tot de Kroon hetzelfde gevolg als overlijden.

1972: art 17
1983
  • 1. 
    De Koning, een huwelijk aangaande buiten bij de wet verleende toestemming, doet daardoor afstand van het koningschap.
  • 2. 
    Gaat iemand die het koningschap van de Koning kan beërven een zodanig huwelijk aan, dan is hij met de uit dit huwelijk geboren kinderen en hun nakomelingen van de erfopvolging uitgesloten.
  • 3. 
    De Staten-Generaal beraadslagen en besluiten ter zake van een voorstel van wet, strekkende tot het verlenen van toestemming, in verenigde vergadering.
1987: art 28, 1995: art 28, 1999: art 28, 2000: art 28, 2002: art 28, 2005: art 28, 2006: art 28, 2008: art 28, 2017: art 28, 2018: art 28