Artikel 84: Wijziging wetsvoorstellen; amendement

83
Artikel 84
85
  • 1. 
    Zolang een voorstel van wet, ingediend door of vanwege de Koning, niet door de Tweede Kamer onderscheidenlijk de verenigde vergadering is aangenomen, kan het door haar, op voorstel van een of meer leden, en vanwege de regering worden gewijzigd.
  • 2. 
    Zolang de Tweede Kamer onderscheidenlijk de verenigde vergadering een door haar in te dienen voorstel van wet niet heeft aangenomen, kan het door haar, op voorstel van een of meer leden, en door het lid of de leden door wie het aanhangig is gemaakt, worden gewijzigd.

In andere talen:

English "English"
Français "Français"
Deutsch "Deutsch"
Español "Español"

Inhoudsopgave van deze pagina:

1.

Toelichting

Zolang een wetsvoorstel in behandeling is bij de Tweede Kamer kan de regering een door haar ingediend wetsvoorstel wijzigen. Ook de Tweede Kamer kan een door de regering ingediend wetsvoorstel wijzigen. Dit laatste wordt het recht van amendement genoemd.

Een initiatiefvoorstel kan door de initiatiefnemers worden gewijzigd. De Tweede Kamer in zijn geheel heeft bij initiatiefvoorstellen ook het recht van amendement, en kan deze voorstellen dus wijzigen, zelfs als de initiatiefnemers daar 'tegen' zijn. De regering kan initiatiefvoorstellen niet wijzigen.

De Eerste Kamer heeft niet het recht van amendement. Dat blijkt uit artikel 85, waarin staat dat de Eerste Kamer het voorstel 'overweegt zoals het haar is gezonden'. Dat betekent dat de Eerste Kamer het voorstel moet behandelen zoals het door de Tweede Kamer is aangenomen.

Schema wie wetsvoorstellen mag wijzigen

 

ingediend door regering

initiatiefvoorstel

regering

x

 -

initiatiefnemers

niet van toepassing

x

Tweede Kamer

x

x

Eerste Kamer

 -

 -

2.

Formele toelichting

In de Grondwet is vastgelegd dat het recht amendementen voor te stellen - zowel op door de regering ingediende voorstellen als op voorstellen voor een door de Tweede Kamer of de verenigde vergadering te nemen initiatief - toekomt aan één of meer leden van de Tweede Kamer of de verenigde vergadering.

3.

In eenvoudig Nederlands

  • 1. 
    De Tweede Kamer kan een voorstel voor een nieuwe wet veranderen totdat de wet is aangenomen. Als het een voorstel is waarover de Eerste en de Tweede Kamer samen beslissen, kunnen zij dit samen veranderen.
  • 2. 
    De regering mag dit ook, maar alleen als het haar eigen voorstel is. Als het een voorstel is van een kamerlid, dan mag de regering dit niet.

Uitleg

Als de regering en de Tweede Kamer (of de Eerste en de Tweede Kamer samen) met elkaar vergaderen over een voorstel voor een nieuwe wet, dan mogen ze deze wet veranderen. Dit kan natuurlijk alleen als de kamer of beide kamers de wet nog niet hebben aangenomen.

In het staatsrecht heet dit het recht van amendement. De Eerste Kamer heeft dit recht niet. Alleen de Tweede Kamer, de Eerste en de Tweede Kamer samen en de regering mogen voorstellen voor nieuwe wetten veranderen. En de regering mag dit alleen als het haar eigen voorstel is. Als het een voorstel van een kamerlid is, dan mag de regering het voorstel voor een nieuwe wet niet veranderen.

4.

In de visie van Kortmann

In 2008 heeft prof. dr. C.A.J.M. Kortmann een voorstel gedaan voor een "goede grondwet die inzichtelijk en bij de tijd is". Voor dit artikel deed hij de volgende suggestie:

Artikel 8.1

Het parlement stelt de wetten de begroting vast.

5.

Literatuur

Wetenschappelijk

  • Handboek van het Nederlandse staatsrecht, Van der Pot (bewerkt door D.J. Elzinga, R. de Lange), 15e druk, De wetgeving, blz 649 t/m 668.
  • G. Visscher, Parlementaire invloed op wetgeving. Inventarisatie en analyse van de invloed van beide Kamers der Staten-Generaal op de wetgevende activiteiten van de kabinetten-Marijnen tot en met -Lubbers I, (dissertatie, 1994)

6.

Ontwikkeling artikel

1798

De Tweede Kamer bekragtigt of verwerpt, nimmer, eenig bijzonder Artikel van het voorgesteld Besluit. De Eerste Kamer kan het een of ander gedeelte van hetzelve in geval van verwerping, op nieuw, aan de Tweede Kamer ter bekragtiging inzenden.

1805

De Vergadering van Hun Hoog Mogenden beraadslaagt over geene andere onderwerpen, dan over de zoodanige, welke Haar door den Raadpensionaris worden voorgedragen. Dezelve vereenigt zich met de Voordragt of verwerpt dezelve, zonder daarin eenige verandering of wijziging te maken.

1806

De Vergadering van Hun Hoog Mogenden beraadslaagt over geene andere onderwerpen, dan over de zoodanige, welke haar door den Koning worden voorgedragen.

Dezelve vereenigt zich met de Voordragt, of verwerpt dezelve, zonder daarin eenige verandering of wijziging te maken.

1848

De Tweede Kamer heeft het regt wijzigingen in een voorstel des Konings te maken.

1887

De Tweede Kamer alsmede de vereenigde vergadering der Staten-Generaal heeft het regt wijzigingen in een voorstel des Konings te maken.

1917: art 112, 1922: art 113, 1938: art 115, 1948: art 115, 1953: art 122, 1956: art 122, 1963: art 122, 1972: art 122
1983
  • 1. 
    Zolang een voorstel van wet, ingediend door of vanwege de Koning, niet door de Tweede Kamer onderscheidenlijk de verenigde vergadering is aangenomen, kan het door haar, op voorstel van een of meer leden, en vanwege de regering worden gewijzigd.
  • 2. 
    Zolang de Tweede Kamer onderscheidenlijk de verenigde vergadering een door haar in te dienen voorstel van wet niet heeft aangenomen, kan het door haar, op voorstel van een of meer leden, en door het lid of de leden door wie het aanhangig is gemaakt, worden gewijzigd.
1987: art 84, 1995: art 84, 1999: art 84, 2000: art 84, 2002: art 84, 2005: art 84, 2006: art 84, 2008: art 84, 2017: art 84, 2018: art 84