200 jaar geleden: twee stemmingen over de Grondwetsherziening

dinsdag 18 augustus 2015

DEN HAAG (PDC) - Vandaag is het precies tweehonderd jaar geleden dat de Nederlandse Staten-Generaal en Zuid-Nederlandse notabelen over de herziene Grondwet stemden. Die herziening was nodig vanwege de vereniging van Noord- en Zuid-Nederland. Belangrijkste vernieuwingen waren verder het vastleggen van het koningschap en de invoering van het tweekamerstelsel.

In Den Haag kwamen in de Oude Balzaal aan het Binnenhof 101 van de 110 leden van de Staten-Generaal bijeen om over het Grondwetsontwerp te stemmen. Dat ontwerp was door een commissie onder voorzitterschap van G.K. van Hogendorp opgesteld. De buitengewone zitting van die Dubbele Staten-Generaal was op 8 augustus geopend. De Staten-Generaal telde normaal 55 leden, maar het aantal was vanwege de grondwetsherziening verdubbeld.

In de Zuidelijke Nederland (België en Luxemburg) waren door de koning 1604 notabelen benoemd, die in hun eigen arrondissement moesten stemmen. Daarvan verschenen er 1323. 

De Staten-Generaal stemde unaniem in met de herziening, maar de zuidelijke notabelen wezen het grondwetsvoorstel in meerderheid af. Koning Willem I gebruikte toen een truc ('Hollandse Rekenkunde') om de Grondwet toch in te kunnen invoeren.