Mr. A. (Anne) Anema
Gezaghebbende antirevolutionair die door zijn Friese tongval, zijn uiterlijk (hangsnor), maar bovenal door zijn onafhankelijke opstelling, een opvallende ARP-senator was. Aanvankelijk de 'wapenknecht' van Abraham Kuyper i, maar later de 'grand old man' van de ARP. Behoorde in 1915 tot de 'vijf heren' die kritiek uitten op de leiding van Kuyper. Eminent volkenrechtdeskundige, die scherpe analyses kon maken en heldere, bondige betogen hield. Actief als hoogleraar en lid van het Internationale Hof van Arbitrage. Pleitte in 1950 als eerste ARP'er voor regeringsdeelname van zijn partij in een kabinet-op-brede-basis. Boerenzoon, die met zijn slobkousen en zijn grote liefde voor de muziek een nogal artistieke figuur was.
ARP
functie(s) in de periode 1921-1960: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK
Inhoudsopgave van deze pagina:
Anne (Anne)
geboorteplaats en -datum
Minnertsga (gem. Het Bildt), 10 februari 1872
overlijdensplaats en -datum
Haarlem, 18 februari 1966
begraafplaats en -datum
Driehuis-Westerveld, 23 februari 1966partij(en)
ARP (Anti-Revolutionaire Partij)
-
-advocaat te Leeuwarden, vanaf 1897
-
-advocaat te Amsterdam, tot september 1904
-
-hoogleraar burgerlijk recht (sinds 1921 tevens leeropdrachten staatsrecht en volkenrecht), Vrije Universiteit te Amsterdam, van 18 oktober 1904 tot 1 oktober 1945 (benoemd 18 augustus 1904; hoogleraarschap feitelijk geëindigd in 1943 met sluiting Universiteit)
-
-raadsheer-plaatsvervanger Gerechtshof te Amsterdam, van 16 december 1919 tot 1942
-
-lid politieke hoofdredactie "De Standaard", antirevolutionair dagblad voor Nederland, van 10 november 1920 tot 1 april 1922
-
-lid Eerste Kamer der Staten-Generaal voor Zuid-Holland, van 20 september 1921 tot 20 september 1960 (in 1921-1923 voor Zuid-Holland; onderbreking van twee maanden in 1926)
-
-fractievoorzitter ARP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 januari 1925 tot 20 september 1926
-
-fractievoorzitter ARP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1929 tot 20 september 1960
-
-redacteur "Christelijke Stemmen" (orgaan van de Bond van A.R.-Propagandaclubs), vanaf 1905
-
-lid ARP-commissie herziening programma en statuten, van oktober 1907 tot mei 1916
-
-lid Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, van april 1909 tot 1921
-
-redacteur "Antirevolutionaire Staatkunde", orgaan van de Dr. Abraham Kuyperstichting ter bevordering van de studie der antirevolutionaire beginselen, van oktober 1924 tot 1941
-
-lid ARP-Commissie voor Buitenlandse politiek, omstreeks 1948
-
-erelid ARP, van 28 oktober 1961 tot 18 februari 1966
-
-secretaris van dr. A. Kuyper
-
-redacteur dagblad "De Rotterdammer", van 1910 tot 1920
-
-lid Staatscommissie tot voorbereiding van de herziening van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Staatscommissie-Gratama), vanaf 25 november 1911
-
-lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-Ruys de Beerenbrouck), van 20 december 1918 tot 27 oktober 1920
-
-lid rijkscommissie voor dramatische kunsten (commissie-Feith), van 1919 tot april 1920
-
-politiek redacteur dagblad "De Standaard", Antirevolutionair dagblad voor Nederland, van 1919 tot 1922 (had samen met Colijn, Idenburg, Schouten, De Wilde en A. Zijlstra de leiding van de politieke redactie)
-
-voorzitter Staatscommissie inzake de positie van kerkgenootschappen, van 16 april 1921 tot 6 mei 1922
-
-lid Staatscommissie kostenbesparing Hoger Onderwijs (Staatscommissie-Colijn/Lorentz), van 24 februari 1923 tot juli 1924
-
-voorzitter Calvinistische Juristen Vereeniging (vereniging van oud-studenten), vanaf april 1923 (oprichter)
-
-lid Staatscommissie voorbereiding Codificatie Internationaal Privaatrecht, vanaf 25 februari 1924 (nog in 1930)
-
-lid Commissie van advies voor volkenrechtelijke vraagstukken, vanaf 25 februari 1924
-
-lid commissie van advies over de vraag of artikel 2 van de beginselen in de statuten van de VU behoren tot het goddelijk gezag der Heilige Schrift gelijk de Gereformeerde Kerken in Nederland in haar vergaderingen belijden en handhaven, Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gerefermeerden Grondslag, omstreeks 1928
-
-voorzitter Vereeniging voor Volkenbond en Vrede, omstreeks 1929
-
-lid permanente verzoeningscommissie Nederland-Fins Verzoeningsverdrag, vanaf augustus 1929
-
-hoofdredacteur "De Standaard", Antirevolutionair dagblad voor Nederland, van 30 mei 1933 tot 2 oktober 1939
-
-lid Permanent Hof van Arbitrage, van september 1933 tot 1966 (benoemd bij K.B. van 7 augustus 1933)
-
-lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-De Wilde), van 24 januari 1936 tot 8 juni 1936
afgeleide functies, presidia etc.
-
-lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 7 april 1926 tot 21 september 1926
-
-lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 21 december 1926 tot 22 maart 1927
-
-lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 28 juni 1934 tot 18 september 1934
-
-lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 19 september 1946 tot 17 maart 1948
-
-lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 22 juni 1948 tot 20 september 1949
-
-lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 28 december 1949 tot 28 maart 1950
-
-lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 19 september 1950 tot 8 januari 1952
-
-lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 16 april 1952 tot 15 september 1960
-
-voorzitter commissies van rapporteurs voor de algemene beschouwingen over de rijksbegrotingen voor 1955, 1957 en 1958 (Eerste Kamer der Staten-Generaal)
-
-voorzitter commissie van rapporteurs voor de begroting van Buitenlandse Zaken 1959 (Eerste Kamer der Staten-Generaal)
-
-Stedelijk Gymnasium te Leeuwarden, tot juni 1889
academische studie
-
-klassieke letteren (gedurende korte tijd), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam
-
-klassieke letteren (gedurende korte tijd), Vrije Universiteit te Amsterdam, vanaf 17 september 1889
-
-rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Leiden, van 25 september 1891 tot 20 december 1894
-
-Was buitenland-woordvoerder van de ARP-Eerste Kamerfractie. Met name specialist op het gebied van het volkenrecht.
-
-Sinds juli 1946 oudste lid in jaren en als zodanig plaatsvervangend voorzitter van de Eerste Kamer. Verving in verband met ziekte Eerste Kamervoorzitter Kranenburg van december 1946 tot maart 1947. $B BJB
opvallend stemgedrag (2/4)
-
-In 1928 stemden hij en De Veer als enigen van de ARP-fractie vóór het wetsvoorstel inzake de vereniging van de ministeries van Marine en Oorlog
-
-In 1937 behoorden hij en Diepenhorst tot de minderheid van hun fractie die vóór de ontwerp-Pachtwet stemde
In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.
algemeen-
-Schreef in de dagen van Kuyper tal van "driestarren" in "De Standaard"
-
-Uitte in november 1915 samen met Bavinck, Diepenhorst, Heemskerk en De Vries in de brochure 'Leider en leiding in de A.R. Partij' kritiek op het leiderschap van Abraham Kuyper. Zij pleitten voor een minder dominante leiding en meer vrijheid voor de leden.
-
-Bezocht, hoewel hij fractievoorzitter was, de laatste jaren van zijn Kamerlidmaatschap geen fractievergaderingen meer.
uit de privésfeer
-
-Zijn moeder was een nicht van L.W. de Vries, Tweede en Eerste Kamerlid
-
-Was in 1911 medeoprichter van het tijdschrift "Stemmen des Tijds"
anekdotes en citaten
-
-Sprak met een enigszins overslaande stem
verkiezingen
-
-Werd in december 1902 bij tussentijdse verkiezingen voor de Tweede Kamer in het district Amsterdam III verslagen door P.J. Troelstra (sdap) en J.W. IJzerman (lib.unie)
-
-Werd in 1921 bij een tussentijdse verkiezing in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 38 van de 69 stemmen gekozen. Op Th. Stoop (sdap) werden 18 stemmen uitgebracht en op A. Plate (lib) 11 stemmen.
-
-Werd in 1922 bij de verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 40 van de 69 stemmen herkozen. Op Th. Stoop (sdap) werden 17 stemmen uitgebracht en op P. Rink (lib.) acht stemmen.
-
-In 1923, 1926, 1932, 1937, 1946, 1948, 1951, 1952 en 1956 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep IV: Zuid-Holland
niet-aanvaarde politieke functies
-
-minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, maart 1926 (geweigerd, tijdens de formatiepoging van J. Limburg)
-
-Redevoeringen van Mr. A. Anema, verzameld en ingeleid door De Block en Van Andel (1952)
-
-A.M. Donner, "Prof.Mr. Anne Anema", in: C. Bremmer (red.), "Personen en momenten uit de geschiedenis van de Anti-Revolutionaire Partij" (1980)
-
-P.J. Verdam, "Anema, Anne (1872-1966)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 14
-
-B.J. Bonenkamp, "Prof.mr. A.Anema, lid Eerste Kamer 1921-1960", in: A.Postma e.a. (red.), "Aan deze zijde van het Binnenhof" (1990)
-
-A.W. Abspoel, "Van Binnen- en Buitenhof" (1956), 34
-
-Wie is dat? 1938, 1956
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.
Speciaal voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer zijn de biografieën van alle kansrijke (volgens de peilingen) kandidaten in uitgebreide vorm raadpleegbaar op parlement.com.
Voor de overige ruim 5000 biografieën geldt het volgende:
In het digitale biografisch archief van de Stichting PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, parlementaire activiteiten, opleiding en wetenswaardigheden. Voorlopig is het beschikbaar stellen van uitgebreide biografieën, en/of daarop gebaseerde statistische gegevens, opgeschort. Wilt u een uitgebreide biografie inzien? Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.
Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.
De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.