Partij voor de Vrijheid (PVV)

Met dank overgenomen van Parlement.com.
Logo PVV

De Partij voor de Vrijheid (PVV) is een populistische partij, met zowel conservatieve, liberale, 'rechtse' als 'linkse' standpunten. De PVV is op 22 februari 2006 geregistreerd bij de Kiesraad door Geert Wilders, na zijn vertrek bij de VVD. Politiek leider is sinds 2006 Geert Wilders.

De PVV heeft sinds de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 17 zetels in de Tweede Kamer. De partij heeft 5 zetels in de Eerste Kamer en 1 zetel in het Europees Parlement.

De PVV is onderdeel van de oppositie en is dat, met uitzondering van de periode 2010-2012 waarin het het kabinet Rutte I gedoogde, altijd geweest.

Inhoudsopgave van deze pagina:

1.

Kerngegevens

Partijnaam (voluit

Partij voor de Vrijheid (PVV)

Datum van oprichting

22 februari 2006

Website

www.pvv.nl

Politiek leider

Geert Wilders

Partijvoorzitter

Geert Wilders

Wetenschappelijk Instituut

-

Scholingsinstituut

-

Jongerenorganisatie

-

Ledental in 2019 (volgens het DNPP)

1*

Europese partij

Europa van Naties en Vrijheid (ENF)

*Hoewel er wel een vereniging bestaat met de naam 'Partij voor de Vrijheid' (voorheen Vereniging Groep Wilders) is het niet mogelijk lid te worden van de PVV. Geert Wilders is het enige lid van deze vereniging.

2.

Zetels

Orgaan

Aantal

Fractievoorzitter

Tweede Kamer

17 zetels

Geert Wilders

Eerste Kamer

5 zetels

Marjolein Faber-van de Klashorst

Europees Parlement

1 zetel

Marcel de Graaff

3.

PVV en Tweede Kamerverkiezingen

Jaar

Lijsttrekker

Kandidaten

Programma

Zetels

Percentage

Regering of oppositie?

2021

Geert Wilders

Lijst 2021

'Het gaat om u'

17

10,97

 

2017

Geert Wilders

Lijst 2017

Nederland weer van ons

20

13,1

Oppositie, kabinet-Rutte III

2012

Geert Wilders

Lijst 2012

Hún Brussel, óns Nederland

15

10

Oppositie, kabinet-Rutte II

De PVV neemt sinds 2006 deel aan de Tweede Kamerverkiezingen. Hoeveel zetels behaalde de partij per verkiezing en nam de partij vervolgens deel in de oppositie of regering?

4.

PVV en Eerste Kamerverkiezingen

De PVV is sinds 2011 vertegenwoordigd in de Eerste Kamer. Hoeveel zetels behaalde de partij en met welke kandidaten deed de partij mee?

5.

Beginselen

Het leidende beginsel van de PVV is ijveren voor een vrij, welvarend en onafhankelijk Nederland. De PVV keert zich met name tegen 'islamisering van de Nederlandse samenleving', waarvan in haar ogen sprake is, en zet zich verder af tegen 'links' in brede zin (subsidies, ontwikkelingssamenwerking, bureaucratie, Europese samenwerking, publieke omroep).

In 2005 werden in een verklaring de strijd tegen de 'nationale en Brusselse elite' en fundamentele aanpak van problemen op het gebied van migratie, economische ontwikkeling en veiligheid als kernpunten genoemd. Nederland moet volgens die verklaring weer politiek, cultureel en economisch onafhankelijk worden.

6.

Bestuursvorm

De PVV kent geen leden. Geert Wilders is het enige lid van de vereniging Partij voor de Vrijheid. De PVV kent dus ook geen lokale organisaties of afdelingen.

Meer informatie over de interne organisatie van de PVV:

7.

Historische ontwikkeling van de PVV

Oprichting en opkomst

In juni 2004 presenteerden de VVD-kamerleden Geert Wilders en Gert-Jan Oplaat een tienpuntenplan waarin voor een rechtsere koers voor de partij werd gepleit. Naast het tweede punt uit dit plan ('Turkije mag nooit lid worden van de EU') veroorzaakte vooral het feit dat de twee hun partij niet vooraf hadden ingelicht en in plaats daarvan zelf de publiciteit hadden gezocht problemen. Het kwam uiteindelijk in september 2004 definitief tot een breuk tussen de VVD en Wilders, die met behoud van zijn zetel in de Tweede Kamer bleef. Mede-opsteller van het plan Gert-Jan Oplaat bleef de VVD trouw.

Tussen 2004 en 2006 vormde Wilders de eenmansfractie die aangeduid werd als de 'Groep Wilders'. In zijn in maart 2005 gepubliceerde 'Onafhankelijkheidsverklaring' zette hij de visie uiteen waarop hij zich politiek zou baseren. Tegelijk met de publicatie van dit document richtte hij de Vereniging Groep Wilders op. Het oprichten van deze vereniging was een vereiste om deel te nemen aan Tweede Kamerverkiezingen.

In november 2006 nam de Vereniging Groep Wilders deel aan de verkiezingen onder de naam 'Partij voor de Vrijheid'. De PVV kreeg 5,9 procent van de stemmen en daarmee negen zetels in de Tweede Kamer. Wilders bleef de meest toonaangevende politicus van de negen PVV-kamerleden, maar ook anderen zoals 'partij-ideoloog' Martin Bosma en de intern kritische Hero Brinkman kwamen uitgebreid in de belangstelling.

Gedoogpartner

De felle oppositie die de PVV gedurende vier jaar had gevoerd werd in 2010 beloond met een ongekende winst van vijftien zetels in de Tweede Kamer. Hoewel Wilders steeds in het defensief werd gedwongen door in opspraak komende kandidaten en Kamerleden hadden Mark Rutte (VVD) en Maxime Verhagen (CDA) voldoende vertrouwen in zijn partij om hem bij het formatieproces te betrekken.

De constructie van het kabinet Rutte-I was uniek voor Nederland: VVD en CDA zouden een minderheidsregering vormen die in het parlement op de gedoogsteun van de PVV kon rekenen. Het kabinet echter ten val toen in het voorjaar van 2012 de PVV niet akkoord wilde gaan met aanvullende bezuinigingen en de gedoogsteun opzegde. Deze 'Catshuiscrisis' werd de PVV door de regeringspartijen zwaar aangerekend. VVD en CDA zien sinds dit conflict geen grond meer voor samenwerking met de PVV.

Uitbouw en oppositie

Sinds 2011 is de PVV ook buiten de Tweede Kamer vertegenwoordigd. In dat jaar nam de partij voor het eerst deel aan de verkiezingen voor de Provinciale Staten en behaalde ze 10 zetels in de Eerste Kamer. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 nam de partij alleen deel in Den Haag en Almere, bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 was dat in ca. 30 gemeenten.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 ging de winst uit 2010 weer deels verloren (negen zetels verlies). Ondanks dit verlies voerde de PVV wederom felle oppositie. In 2017 en 2021 haalde de PVV bij de Tweede Kamerverkiezingen respectievelijk 20 en 17 zetels. Daarmee is de partij een stabiele partij geworden op de rechterflank van de Tweede Kamer.

 

Meer over

Kijk voor meer informatie over de PVV op de website van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP).

Van het DNPP verscheen bovendien de bundel Wilders Gewogen. 15 jaar reuring in de Nederlandse politiek (Boom, 2019).