Politieke situatie Cyprus

Vergaderzaal Cypriotisch parlement
Bron: http://www.ipu.org/parline-e/PhotoGallery.asp?chamber=2081

Sinds 28 februari 2023 is Nikos Christodoulides i President van Cyprus. De oud-minister van Buitenlandse Zaken (2018-2022) nam onafhankelijk deel aan de presidentsverkiezingen van 2023. Dit was de eerste keer in Cyprus dat een kandidaat zonder partij de verkiezingen wint.

De eerste president van Cyprus was aartsbisschop Makarios III. Hij werd dat in 1960 en bleef president tot zijn dood in 1977. In de jaren vijftig was Makarios leider van de Cypriotische onafhankelijkheidsbeweging, die zich keerde tegen de Britse overheersing. Makarios werd opgevolgd door de sociaal-liberaal Spyros Kyprianou (1977-1988). Onder de liberale president Glafkos Kliridis (1993-2003) maakte Cyprus een economische bloeiperiode door en werd de weg vrijgemaakt voor toetreding tot de EU i.

Cyprus was van juli tot december 2012 voorzitter van de Raad van de Europese Unie i. De eerstvolgende keer dat Cyprus de Raad zal voorzitten is in 2026. De Cypriotische politicus Stella Kyriakides i is Eurocommissaris voor gezondheid en voedselveiligheid i.

Inhoudsopgave van deze pagina:

1.

Staatsvorm, partijen en kiesstelsel

Cyprus is een presidentiële republiek. De president is zowel staatshoofd als regeringsleider . De president wordt iedere vijf jaar rechtstreeks gekozen. Hij benoemt de ministers en vormt met hen de regering. De president hoeft zelf geen verantwoording af te leggen aan het parlement. Regering en parlement vormen de wetgevende macht. Het parlement bestaat uit één Kamer: het Huis van Afgevaardigden (Vouli Antiprosopon). Formeel telt het parlement 80 leden, maar in de praktijk zijn dat er vanwege de splitsing van het land slechts 56. Er zijn ook drie waarnemers in het parlement namens drie religieuze minderheden. De splitsing in een Grieks en een Turks deel bestaat al sinds 1964.

Kiesstelsel

Grondwettelijk bestaat het parlement uit 50 leden, maar in 1985 werd dat aantal bij wet verhoogd tot 80. De Grieks-Cyprioten kiezen 56 leden en er zijn 24 (vacante) zetels voor de Turks-Cyprioten. Iedere vijf jaar worden in de zes meervoudige kiesdistricten de parlementsleden gekozen. In het grootste district, Nicosia, worden 21 leden gekozen; in het kleinste, Kyrenia, drie. Verkiezing vindt plaats op basis van evenredige vertegenwoordiging. Kiezers hebben de mogelijkheid om op de door hen gekozen lijst vier voorkeurstemmen uit te brengen.

Partijen

De twee belangrijkste partijen van (Grieks) Cyprus zijn DISY en AKEL. DISY (Dimokratikós Sinayermós, Democratische Koers) is conservatief-liberaal en aangesloten bij de Europese christendemocraten i. De communistische partij AKEL (Anorthotikó Kómma Ergazómenou Laoú, Progressieve Partij van Werklieden) is gelieerd aan Europees Unitair Links/Noord GroenLinks i. Sinds augustus 2011 is AKEL in de oppositie. Tot de linkerzijde van het Cypriotische spectrum behoren ook DIKO en EDEK. DIKO (Dimokratikó Kómma, Democratische Partij) is gematigd links en aangesloten bij de Europese sociaaldemocraten i. EDEK (Kinima Sosialdimokraton, Sociaaldemocratische Beweging) is de gematigde sociaaldemocratische partij van Cyprus. Sinds 2016 is zijn ter rechter- en linkerzijde nieuwe partijen opgekomen.

2.

Zetelverdeling Vouli Antiprosopon vanaf 1991

jaar

DISY

AKEL

DIKO

EDEK

Ov.

datum

1991

20

18

11

7

 

19 mei

1996

20

19

10

5

2

26 mei

2001

19

20

9

4

4

27 mei

2006

18

18

11

5

4

21 mei

2011

20

19

9

5

3

22 mei

2016

18

16

9

3

10

22 mei

2021

17

15

9

4

7

30 mei

3.

Presidenten vanaf 1993

naam

periode

partij

verkiezingen

Glafkos Kliridis

28 februari 1993-28 februari 1998

DISY

7/13 februari

Glafkos Kliridis

28 februari 1998-28 februari 2003

DISY

25 februari

Tassos Papadopoulos

28 februari 2003-28 februari 2008

DIKO

16 februari

Dimitris Christofias

28 februari 2008-28 februari 2013

AKEL

17/24 februari

Nicos Anastasiades

28 februari 2013-28 februari 2023

DISY

17/24 februari

Nikos Christodoulides

28 februari 2023 -

Onafhankelijk

5/12 februari