Correctief referendum

Sinds 29 januari 2019 ligt er een voorstel tot wijziging van de Grondwet ter behandeling in de Tweede Kamer om een correctief referendum in te stellen. Het wijzigingsvoorstel is ingediend door het SP-Tweede Kamerlid Ronald van Raak.

Het voorstel deed Van Raak in het licht van het eindrapport Lage drempels, hoge dijken van de Staatscommissie Parlementair Stelsel, dat iets meer dan een maand daarvoor uitkwam. De Staatscommissie stelde ook een correctief referendum voor, waarna Van Raak niet langer wilde wachten. Hij kwam daarom, nog voor de reactie van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, met een voorstel om het correctief referendum mogelijk te maken.

Het initiatief ligt voor advies bij de Raad van State en zal daarna in eerste lezing door de Tweede Kamer worden behandeld.

Inhoudsopgave van deze pagina:

1.

Het voorstel

Het voorstel behelst een toevoeging van artikel 89a Grondwet aan het slot van hoofdstuk 5 paragraaf 1 van de Grondwet. Dat artikel moet ervoor zorgen dat zaken die in dat hoofdstuk voorafgaan, referendabel worden.

Volgens het voorstel zijn de volgende onderwerpen van een referendum uitgesloten:

  • wetten inzake het koningschap en het koninklijk huis
  • Grondwetswijzigingen in eerste en tweede lezing
  • begrotings- en belastingwetten
  • verdragen

2.

Historische ontwikkeling

Verschillende pogingen om een correctief referendum in te voeren zijn voorheen mislukt. Bovendien is het raadgevend referendum afgeschaft.

Een eerdere poging het correctief referendum in te voeren werd in 2017 in tweede lezing door de Tweede Kamer verworpen. (Zie wetsdossier 30174). Ook toen was Van Raak één van de initiatiefnemers. Het huidige voorstel lijkt in grote mate op het voorstel dat destijds voor lag, maar verschilt op het punt van wetten die niet referendabel zijn. Er liggen nu namelijk meer categorieën voor die niet referendabel zouden worden. De volgende uitzonderingen staan wel in het huidige voorstel, maar niet in het voorstel dat in 2017 verworpen is:

  • wetten inzake het koningschap en het koninklijk huis
  • begrotings- en belastingswetten
  • verdragen

Voorstellen van rijkswet en Grondwetsherzieningen in eerste en tweede lezing waren in beide voorstellen niet referendabel. Dat wil zeggen, in het voorstel dat in 2017 is verworpen, was de Grondwetsherziening uitgesloten vanwege een aangenomen amendement.

Meer informatie