Kiescollege Eerste Kamerverkiezingen voor kiezers buiten Nederland

Artikel 55 van de Grondwet bepaalt door wie de Eerste Kamer wordt gekozen. Op dit moment hebben Nederlanders die in het buitenland wonen geen invloed op de samenstelling van de Eerste Kamer. De leden van de Eerste Kamer worden namelijk gekozen door de Provinciale Staten en de leden van de kiescolleges voor de Eerste Kamer in de Caribische Openbare lichamen. In het conceptwetsvoorstel wordt voorgesteld Artikel 55 te wijzigen zodat Nederlanders die in het buitenland wonen stemrecht krijgen voor een afzonderlijk kiescollege.

De voorgenomen wijziging is aangekondigd in een brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 22 februari 2019. Het voorstel is in lijn met de afspraak in het regeerakkoord om het stemproces aan te passen zodat Nederlanders in het buitenland eenvoudiger hun kiesrecht kunnen uitoefenen. Op dit moment kunnen Nederlanders in het buitenland wel deelnemen aan de verkiezingen van de leden van de Tweede Kamer en de verkiezingen van de leden van het Europees Parlement.

Van 3 september tot 9 oktober was er een internetconsultatie beschikbaar over het conceptwetsvoorstel.

Inhoudsopgave van deze pagina:

1.

Het voorstel

De wijziging heeft betrekking op artikel 55 van de Grondwet. Na wijziging komt het artikel als volgt te luiden:

  • 1. 
    De leden van de Eerste Kamer worden gekozen door de leden van provinciale staten en de leden van de kiescolleges, bedoeld in het tweede lid van dit artikel en artikel 132a, derde lid. De verkiezing wordt, behoudens in geval van ontbinding der kamer, gehouden binnen drie maanden na de verkiezing van de leden van provinciale staten.*
  • 2. 
    Ten behoeve van Nederlanders die geen ingezetenen zijn en die voldoen aan de vereisten die gelden voor de verkiezing van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, worden verkiezingen gehouden voor een kiescollege voor de Eerste Kamer. De leden van dit kiescollege worden rechtstreeks gekozen door deze Nederlanders. Voor het lidmaatschap gelden dezelfde vereisten. Artikel 129, tweede tot en met zesde lid, is van overeenkomstige toepassing.

*Over de tweede zin van Artikel 55 lid 1 is ook een wijziging voorgesteld. Lees hier meer over de wijziging van de zittingsduur van de Eerste Kamer.

2.

Historische ontwikkeling

Van 1815 tot 1848 werden de leden van de Eerste Kamer benoemd door de koning. Met de grondwetsherziening van 1848 werd gekozen voor indirecte verkiezingen voor de Eerste Kamer. Vanaf 1848 werden de leden van de Eerste Kamer gekozen door de Provinciale Staten.

In 2017 werd naast het de Provinciale Staten het eerste kiescollege opgenomen in Artikel 55 van de Grondwet. Nadat op 10 oktober 2010 de Nederlandse Antillen waren opgeheven, werden de eilanden Bonaire, St. Eustatius en Saba als openbaar lichaam - een soort gemeente - binnen Nederland opgenomen. Maar omdat de eilanden niet provinciaal werden ingedeeld waren de eilanden niet vertegenwoordigd in de Eerste Kamer. Bij de Grondwetswijziging in 2017 werden de Caribische Openbare Lichamen als kiescollege opgenomen om invloed te kunnen uitoefenen op de samenstelling van de Eerste Kamer.