Artikel 45: Ministerraad & minister-president

44
Artikel 45
46
  • 1. 
    De ministers vormen te zamen de ministerraad.
  • 2. 
    De minister-president is voorzitter van de ministerraad.
  • 3. 
    De ministerraad beraadslaagt en besluit over het algemeen regeringsbeleid en bevordert de eenheid van dat beleid.

In andere talen:

English "English"
Français "Français"
Deutsch "Deutsch"
Español "Español"

Inhoudsopgave van deze pagina:

1.

Toelichting

Mark Rutte

De ministerraad moet overleggen en besluiten over het algemeen regeringsbeleid. Er moet eenheid van het regeringsbeleid zijn. De minister-president heeft daarbij als voorzitter van de ministerraad een coördinerende functie. De werkwijze van de ministerraad is vastgelegd in een reglement van orde.

De minister-president is, zoals dat ook wel genoemd wordt: 'primus inter pares', de eerste onder gelijken. De minister-president wordt ook wel 'premier' genoemd. De minister-president is eindverantwoordelijk voor het algemeen regeringsbeleid, maar de ministers blijven voor hun eigen beleidsterrein verantwoordelijk.

De positie van de minister-president en van de ministerraad zijn in de twintigste eeuw sterk gegroeid. Tot 1983 kwamen deze begrippen niet in de Grondwet voor.

2.

Formele toelichting

De betekenis van het ambt van minister-president en van de ministerraad is de laatste jaren sterk gegroeid. Beide zijn zeker aan te merken als fundamentele elementen in ons staatsbestel.

Het is ingevolge artikel 45 de taak van de ministerraad te beraadslagen en te besluiten over het algemeen regeringsbeleid en de eenheid daarvan te bevorderen.

De bepalingen over het ambt van minister-president beogen tot uitdrukking te brengen dat met het groeien van de collectieve verantwoordelijkheid van de ministerraad voor de hoofdlijnen van het regeringsbeleid, ook de betekenis van de voorzitter van de raad als eerstverantwoordelijke voor het regeringsbeleid als samenhangend geheel, en voor de coördinatie van dit beleid, is meegegroeid (artikel 45, tweede lid, en 48).

3.

In eenvoudig Nederlands

  • 1. 
    Alle ministers samen zijn de ministerraad.
  • 2. 
    De minister-president is voorzitter van de ministerraad.
  • 3. 
    In de ministerraad vergaderen en beslissen de ministers over het beleid van de regering. De ministerraad zorgt ervoor dat het beleid van alle ministers bij elkaar past.

Uitleg

Alle ministers samen zijn de ministerraad. Iedere vrijdag vergadert de ministerraad op het ministerie van Algemene Zaken. Dat is het ministerie van de minister-president. De minister-president is de voorzitter van de ministerraad.

Waarover vergadert de ministerraad? In de ministerraad praten de ministers over het beleid van de regering. De regering wil bijvoorbeeld bereiken dat minder mensen roken. De ministers praten dan over de vraag of de overheid roken moet verbieden in café's en restaurants.

Dit is een onderwerp van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Maar het onderwerp is zo belangrijk, dat alle ministers daarover mee willen praten in de ministerraad. En ze willen daarover ook meebeslissen.

In de ministerraad maken de ministers ook afspraken met elkaar. Zo zorgen ze dat het beleid van hun ministeries bij elkaar past. Ze spreken bijvoorbeeld af dat de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap roken op scholen verbiedt.

4.

In de visie van Kortmann

In 2008 heeft prof. dr. C.A.J.M. Kortmann een voorstel gedaan voor een "goede grondwet die inzichtelijk en bij de tijd is". Voor dit artikel deed hij de volgende suggestie:

Artikel 13

De regering is belast met de voorbereiding, vaststelling en uitvoering van het rijksbeleid voorzover dit niet mede toekomt aan het parlement, dan wel bij of krachtens de wet aan andere instellingen is opgedragen;

  • de buitenlandse betrekkingen;
  • de verdediging;
  • de taken haar bij of krachtens de Grondwet of de wet opgedragen;
  • de regeling van haar interne organisatie.

6.

Ontwikkeling artikel

1983
  • 1. 
    De ministers vormen te zamen de ministerraad.
  • 2. 
    De minister-president is voorzitter van de ministerraad.
  • 3. 
    De ministerraad beraadslaagt en besluit over het algemeen regeringsbeleid en bevordert de eenheid van dat beleid.
1987: art 45, 1995: art 45, 1999: art 45, 2000: art 45, 2002: art 45, 2005: art 45, 2006: art 45, 2008: art 45, 2017: art 45